واگذاری ۲۰ درصد سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان به بهمن‌موتور به یکی از پرونده‌های بحث‌برانگیز صنعت خودرو تبدیل شده است. این معامله به ارزش بیش از ۵.۳ هزار میلیارد تومان می‌تواند آرایش قدرت و موازنه مدیریتی در ایران‌خودرو را تحت تأثیر قرار دهد.

سپهر کیش ایرانیان مالک ۱۰.۳۱۹ درصد سهام ایران‌خودرو است. تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو با ۳۵.۷۵ درصد، کروز با ۳۱.۷۵ درصد و نگار نصر با ۳۰ درصد از سهامداران اصلی این شرکت هستند. با واگذاری ۲۰ درصد سهام به بهمن‌موتور و با توجه به مالکیت ۷۰ درصدی کروز در این شرکت، مجموع سهم کروز و بهمن‌موتور در سپهر کیش به ۵۱.۷۵ درصد می‌رسد؛ ترکیبی که می‌تواند کنترل مدیریتی سپهر کیش را به کروز منتقل کند.

علی خضریان، نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون اصل نود مجلس، در گفت‌وگو با نوبنیاد این معامله را دارای ابهامات جدی دانست. وی گفت: «نحوه قیمت‌گذاری این معامله محل سؤال است و مستنداتی که بتواند مبنای دقیق تعیین قیمت هر سهم سپهر کیش ایرانیان را مشخص کند، ارائه نشده است. مشخص نیست قیمت پایه ۸۷ هزار و ۲ ریال برای هر سهم بر چه مبنایی تعیین شده است.»

خضریان افزود: مزایده در آذرماه ۱۴۰۴ برگزار و نتیجه آن در بهمن‌ماه همان سال اعلام شد. یکی از شروط مزایده این بود که خریدار حداکثر ظرف یک ماه وجه معامله را پرداخت کند، اما قرارداد ۹ ماه بعد و در آبان ۱۴۰۵ امضا و در سامانه کدال ثبت شده است. بهمن‌موتور با وجود تورم و رشد قیمت سهام در این مدت، با همان قیمت پایه مزایده و تنها یک ریال بیشتر سهام را خریداری کرده است.

وی تأکید کرد: «این سهام متعلق به کارکنان، بازنشستگان و مجموعه تعاونی خاص کارکنان ایران‌خودرو است. در واقع حق کارگران را با نرخ پایین معامله می‌کنند و این قطعاً ظلم مضاعف است.»

خضریان با اشاره به ترکیب سهامداران گفت کروز با ۳۱.۷۵ درصد سهام سپهر کیش و مالکیت عمده در بهمن‌موتور، از مسیر این شرکت وارد معامله شده تا کنترل مدیریتی سپهر کیش را به دست آورد. در صورت نهایی شدن معامله، ۵۱.۷۵ درصد سپهر کیش در اختیار کروز و زیرمجموعه‌اش قرار می‌گیرد.

او توضیح داد که سپهر کیش تاکنون به دلیل وابستگی به ایران‌خودرو فاقد حق رأی در مجمع این شرکت بوده است، اما با تغییر سهامدار و عبور سهم کروز و بهمن‌موتور از ۵۰ درصد، این شرکت می‌تواند حق رأی پیدا کند. خضریان پرسید آیا در قیمت‌گذاری، آثار این تغییر وضعیت و افزایش ارزش سهام در نظر گرفته شده است یا خیر.

عضو کمیسیون اصل نود مجلس همچنین به ورود سازمان بورس اشاره کرد و گفت این نهاد سؤال‌های درستی از بهمن‌موتور مطرح کرده است؛ از جمله اینکه چرا شرکتی که مأموریت اصلی‌اش تولید خودرو است، سهام یک شرکت سهامدار ایران‌خودرو متعلق به تعاونی کارکنان را خریداری می‌کند.

خضریان تصریح کرد برای چنین معامله‌ای باید مجمع عمومی فوق‌العاده تعاونی برگزار می‌شد که این اتفاق نیفتاده است. وی خواستار ورود فوری دادستان کل کشور به موضوع شد و گفت حقوق و منافع بیش از ۷۰ هزار سهامدار تعاونی کارکنان ایران‌خودرو در این معامله رعایت نشده است.

این نماینده مجلس در ادامه به پرونده‌های قبلی کروز و اتهام گران‌فروشی قطعات اشاره کرد و هشدار داد که تسلط قطعه‌ساز بر مدیریت خودروساز می‌تواند به انحصار بیشتر و افزایش‌های متوالی قیمت خودرو منجر شود. وی همچنین از درخواست اخیر ایران‌خودرو برای افزایش ۵۰ درصدی قیمت خودرو خبر داد و آن را نشانه‌ای از ادامه این روند دانست.