در حالی که دولت طی یک سال گذشته با صدور مجوزهای متعدد افزایش قیمت، تلاش کرده تا صنعت خودروسازی را حمایت کند، آمارهای رسمی تولید نشان‌دهنده واقعیت تلخی است. نه‌تنها این سیاست‌ها نتوانسته چرخ تولید را به حرکت درآورد، بلکه دو خودروساز بزرگ کشور یعنی **سایپا** و **پارس‌خودرو** با افت شدید تولید روبه‌رو شده‌اند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در سامانه کدال، در سه‌ماهه نخست سال جاری، سایپا با افت ۳۶ درصدی، پارس‌خودرو با کاهش ۳۷ درصدی تولید مواجه شده است. ایران‌خودرو نیز افزایش قابل توجهی در تولید نداشته است.
این در شرایطی است که سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان مجوز افزایش قیمت محصولات سایپا را صادر کرده و این شرکت اکنون خواستار افزایش‌های چند ده درصدی جدید شده است.

تضاد منافع و ساختار مالکیتی
جعفر قادری، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس، یکی از اصلی‌ترین دلایل بحران را تضاد منافع ناشی از سهامداری قطعه‌سازان در شرکت‌های خودروسازی دانسته است. به گفته وی، وقتی قطعه‌سازان کنترل خودروساز را در دست دارند، گاهی محدود نگه داشتن تولید برایشان سودآورتر است، زیرا کاهش عرضه باعث افزایش قیمت در بازار می‌شود.

عقب‌نشینی دولت و تأثیر آن
با وجود عقب‌نشینی نسبی دولت از قیمت‌گذاری دستوری، اصلاح قیمت‌ها بدون اصلاح نظام ارزی نتوانسته صنعت را به مسیر رشد بازگرداند. هرچند زیان ایران‌خودرو کاهش یافته و حتی به سود رسیده، اما این سود ناشی از افزایش تولید یا ارزش افزوده نبوده، بلکه عمدتاً نتیجه گرانی خودرو به واسطه مجوزهای پی‌درپی دولت است.
کارشناسان معتقدند تا زمانی که دولت همزمان  بازیگر، قانون‌گذار و داور است و بازار انحصاری باقی مانده و رقابت واقعی با خودروهای وارداتی وجود ندارد، انتظار رشد و رقابت‌پذیری از این صنعت بی‌معنی است.
شکاف عظیم قیمت کارخانه و بازار  (۴۰ تا ۱۰۰ درصدی) باعث شده خودرو از کالای مصرفی به دارایی سرمایه‌ای برای حفظ ارزش پول تبدیل شود. ثبت‌نام بیش از ۱۰ میلیون نفر برای خرید تعداد محدودی خودرو، نشان‌دهنده تقاضای انباشته و سوداگرانه است.
کرمی، رئیس اتحادیه فروشندگان خودرو، و  دادفر،  دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، تأکید کرده‌اند که تنها راه تخلیه حباب،  افزایش عرضه مستمر و مستقیم خودرو به مصرف‌کننده واقعی است. مدنی، کارشناس صنعت خودرو نیز هشدار داده که آزادسازی قیمت بدون افزایش عرضه می‌تواند فجایع بیشتری به بار بیاورد.
تا زمانی که تولید افزایش نیابد، سازوکار تخصیص شفاف ایجاد نشود و رقابت واقعی شکل نگیرد، صنعت خودرو ایران همچنان در باتلاق ناکارآمدی، زیان انباشته و رانت خواهد ماند./هفت صبح