به گزارش داد، بررسی‌های میدانی  نشان می‌دهد این روزها در مرکز معاملات غیررسمی ارز تهران، پدیده‌ای عجیب در حال وقوع است. برخی دلالان خیابانی حاضرند دلار را با نرخی تا ۲۰ درصد پایین‌تر از نرخ روز بازار بفروشند، اما تنها به کسانی که پول خود را به صورت «ایران‌چک یک‌میلیون تومانی» (اسکناس‌های درشت نقد) همراه داشته باشند. این در حالی است که در شرایط عادی، دلالان همواره به دنبال بالاترین نرخ فروش هستند و چنین تخفیف‌های وسوسه‌انگیزی بی‌مثال ارزیابی می‌شود.

در شهرهایی مانند مشهد، این اختلاف قیمت حتی بیشتر هم شده و نرخ دلار پایین‌تری نیز معامله می‌شود. کارشناسان دو سناریوی اصلی برای این رفتار ارائه می‌دهند: نخست، احتمال فروش دلارهای تقلبی یا بدون ارزش، و دوم، تلاش برای جمع‌آوری حجم عظیمی از ایران‌چک‌های درشت به منظور خروج نقدینگی از کشور.

مقصد نامعلوم ایران‌چک‌ها

تحلیلگران اقتصادی می‌گویند اسکناس‌های یک‌میلیون تومانی که در شعب بانکی به سختی یافت می‌شوند، هدف اصلی این معاملات هستند. برخی شواهد حاکی از آن است که این ایران‌چک‌ها از مرزهای شرقی کشور خارج و به شهرهایی مانند هرات در افغانستان منتقل می‌شوند. همچنین احتمال می‌رود بنکداران طلا و صرافان غیرمجاز، با استفاده از این نقدینگی، معاملات دلار و طلای تقلبی را در کشورهای ثالث هدایت کنند.

در سناریوی پیچیده‌تر، این اقدام می‌تواند نوعی عملیات اقتصادی برای برهم زدن بازار ارز و آسیب به اقتصاد کشور باشد. با جمع‌آوری ریال از بازار داخلی و تسویه معاملات در مناطق مرزی، عملاً عرضه ارز واقعی در ایران کاهش یافته و فشار مضاعفی بر نرخ ارز وارد می‌شود. هم‌زمان، گزارش‌هایی از کشف اسکناس‌های جعلی در برخی شهرها منتشر شده که زنگ خطر را برای خریداران عادی به صدا درآورده است.

هشدار به مردم

کارشناسان تاکید می‌کنند هر پیشنهاد فروش ارز با قیمتی به‌طور غیرعادی پایین‌تر از نرخ بازار، باید یک زنگ خطر جدی تلقی شود. تجربه نشان داده که پشت چنین تخفیف‌هایی اغلب ارزهای جعلی یا اسکناس‌های بی‌ارزش قرار دارد. به عبارت دیگر، طمع برای خرید دلار ارزان می‌تواند سرمایه افراد را به یکباره نابود کند.

بازار فردوسی اگرچه از نظر ظاهری آرام به نظر می‌رسد، اما فعالان قدیمی اعتراف دارند که چنین الگوی قیمت‌گذاری را در طول سال‌ها کمتر دیده‌اند. ترکیب تخفیف‌های عجیب، اصرار بر ایران‌چک‌های درشت و تحرکات همزمان در مرزها، نشانه‌هایی از یک چالش قریب‌الوقوع در بازار ارز است.

درخواست از بانک مرکزی

ناظران اقتصادی خواستار ورود فوری بانک مرکزی و نهادهای نظارتی به این موضوع شده‌اند. اولویت باید برخورد جدی با شبکه‌هایی باشد که با جمع‌آوری ریال و خروج آن از کشور، به دنبال فشار بر نرخ ارز و ایجاد بحرانی بزرگ‌تر هستند. هشدار داده می‌شود که اگر این جریان زیرزمینی کنترل نشود، تأثیر مخرب آن تنها محدود به بازار ارز نخواهد ماند و دامن سفره همه مردم را خواهد گرفت./هفت صبح