جزییات خبر
هرساله با نزدیک شدن به ماههای پایانی سال و زمان تعیین دستمزد کارگران در شورایعالی کار بحث "تعیین مزد منطقهای" به میان میآید و جدالی بین کارگر و کارفرما و دولت در چند جلسه صورت میگیرد و همچنان این طرح به تعویق میافتد، اما مخالفان این طرح معتقدند مزد منطقهای باعث افزایش مهاجرت از شهرهای کوچک به بزرگ میشود و موافقان این طرح عنوان میکنند که اگر مزد منطقهای از مزد ملی کمتر نباشد و فرصت شغلی و زیرساختهای اقتصادی دیگر در شهرهای کوچکتر فراهم شده باشد، طرح موفقی خواهد بود.
مرکز پژوهشهای اتاق ایران هم اخیراً گزارش داده است که برای افزایش رفاه و پرهیز از عدمتعادلهایی در بازار کار، روند چانهزنی ذینفعان بر سر میزان حداقل دستمزد در پایان هر سال، متوقف شود و دستمزد بهصورت منطقهای تعیین شود.
ماجرای تعیین حقوق و دستمزد بر اساس نقطه جغرافیایی محل سکونت ازآنجایی شروع شد که عموماً هرچه شهرها بزرگتر شدند هزینههای زندگی در آن مکانها بالاتر رفت. یکی از معیارهای تعیین افزایش حقوق و دستمزد هزینه سبد معیشت خانوار است. برخی با این ایده که هزینه سبد معیشت خانوار در مناطق مختلف کشور یکسان نیست این موضوع را مطرح کردند که باید مزد کارگران بهصورت منطقهای تعیین شود.
اینکه مزد منطقهای چه شرایطی دارد و آیا نسبت به حداقل دستمزد مبلغ بالاتری خواهد بود یا نه نیاز به بررسی دقیقی دارد.
اما فعالان کارگری، تلاش دولتیها و کارفرمایان برای اثبات لازم الاجرا بودن دستمزد منطقهای را یک زنگ خطر تلقی میکنند و معتقدند؛ در شرایطی که کشور و مسائل اقتصادی آمادگی لازم را ندارد، هر نوع تلاش برای اجرایی کردن مزد منطقهای و صنفی، تلاش برای بیحقوقسازی بیشتر کارگران است و این پارادایم اگر به مرحله اجرا برسد، در نقاطی که کارگران محرومتر و کمتر برخوردار هستند، «میتواند» آنها را از همین حداقل دستمزد ناکافی نیز محروم سازد.
محسن باقری، نماینده کارگران در شورایعالی کار درباره دستمزد منطقهای معتقد است: قانون بهصراحت اعلام کرده است که مزد باید بر اساس هزینههای زندگی تعیین شود و هزینههای زندگی کارگر را پوشش دهد که البته این مزد حداقلی است و در شورایعالی کار هم برای تعیین حداقلها تلاش میشود.
نماینده کارگران در شورایعالی کار تهران تصریح کرد: هرساله متأسفانه شورایعالی کار بهبهانه منطقهای کردن دستمزد که دروغ بزرگی است در تلاش است دستمزد از حداقل هم کمتر شود.
باقری گفت: مرکز پژوهشهای مجلس در گذشته نیز بهصراحت اعلام کرده است که این موضوع باعث استثمار کارگران و کالایی شدن دستمزد خواهد شد ضمن اینکه نیروهای مناطق محروم هم به شهرهایی مهاجرت خواهند کرد که دستمزد بالاتری میدهند.
وی تأمین زیرساختها و اعطای زمینهای ارزانقیمت و وام به تولیدکنندگان را برای رونق تولید و حل مشکل مسکن کارگران پیشنهاد کرد و گفت: موضوع منطقهای شدن دستمزد کارگران یک سابقه تاریخی دارد، شورایعالی کار برای صنایع مختلف بهتفکیک دستمزد جداگانه میداد اما این طرح در نهایت شکست خورد و باعث مهاجرت گسترده شد. طبق بند یک و دو قانون کار، حداقل مزد کارگران باید متناسب با تورم و تأمینکننده نیازهای کارگران باشد./تسنیم