به گزارش داد به نقل از ایسنا، روز شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۵، ساختمان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی میزبان آیین بزرگداشت و همایش علمی تحت عنوان «بازخوانی میراث مدیریتی و مشی کارگزاری دوران تصدی مرحوم احمد توکلی؛ با تمرکز بر توسعه شفافیت و تحقق عدالت اجتماعی» بود. این مراسم با هدف تبیین پیوندهای میان «اخلاق کارگزاری»، «عدالت ساختاری» و «شفافیت نهادی» با حضور چهره‌های برجسته حوزه کار، فعالان کارگری، مقامات عالی‌رتبه و خانواده مرحوم برگزار شد.

احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در این همایش با بیان اینکه بسیاری از تجربه‌های ارزشمند مدیران گذشته ثبت و منتقل نشده است، بر ضرورت مستندسازی میراث مدیریتی کشور تأکید کرد. وی گفت: بدون شناخت مسیر طی‌شده توسط مدیران بزرگ، نمی‌توان بر دوش آنان ایستاد و افق‌های جدید را مشاهده کرد. میدری پیشنهاد کرد جایزه‌ای با عنوان «جایزه شفافیت توکلی» برای استمرار راه و اندیشه این مدیر فقید در حوزه مبارزه با فساد و ترویج شفافیت ایجاد شود.

وزیر کار با تقدیر از خانواده مرحوم توکلی اظهار داشت که پیشنهاد برگزاری این نشست نه به دلیل دین شخصی، بلکه به دلیل ضرورت مدون کردن تجربیات مسئولان بوده است. وی به خاطرات خود از مرحوم توکلی اشاره کرد و گفت: زمانی که در سال ۱۳۹۴ به وزارتخانه آمدند، با من شوخی می‌کردند و می‌گفتند اگر روزی رئیس‌جمهور شوم، شما باید وزیر کار شوید. میدری افزود مرحوم توکلی در دوران مسئولیت خود در وزارت کار، برنامه‌ای رادیویی با عنوان «پای لنگ» داشت که هر روز ساعت یک بعدازظهر مشکلات کارگران را مطرح می‌کرد.

میدری با اشاره به تجربیات مدیران پیشین تأکید کرد که اگر تجربه‌ها منتقل نشود، نمی‌توان بر دوش انسان‌های بزرگی مثل احمد توکلی ایستاد. وی ثبت خاطرات مسئولان را راهی برای مقابله با شکاف ایجادشده توسط دشمنان دانست که مانع درک عمیق مردم از زندگی مسئولان می‌شود و افزود خاطرات مطرح‌شده در جلسه، تفاوت‌های این نظام و ریشه‌دار بودن آن را نشان می‌دهد.

وزیر کار به گفت‌وگوهای خود با مرحوم توکلی درباره اختلافات سیاسی اشاره کرد و گفت ایشان معتقد بودند هر مشکلی از همین‌جاست و آیه «وَلا تَنازَعُوا فَتَفشَلُوا» را می‌خواندند. میدری رویکرد دولت چهاردهم را تلاش برای کاهش شکاف‌ها دانست و افزود اختلافات سیاسی می‌تواند منابع را هدر دهد و به شکاف‌های اجتماعی منجر شود. وی همچنین پیشنهاد «جایزه شفافیت توکلی» را مطرح کرد و گفت شفافیت جایی بود که توکلی در سال‌های پایانی زندگی بیشتر در آن سکنی گزید. قرار شد کمیته‌ای با حضور نماینده خانواده توکلی، سازمان مردم نهاد  دیده‌بان شفافیت و عدالت و وزارت کار، ارزیابی مستقل شفافیت در شرکت‌های تابعه را بررسی کند.

پدرم عدالت، مهرورزی و مسئولیت‌پذیری را در متن زندگی خود جاری کرده بود
در این همایش معصومه توکلی، فرزند مرحوم دکتر احمد توکلی، با روایت ابعادی کمتر شنیده‌شده از شخصیت پدرش گفت: آنچه طی ۳۹ سال زندگی در کنار پدرم دیدم، انسانی بود که تلاش می‌کرد اثری ماندگار در مسیر رضای الهی بر جای بگذارد و عدالت، مسئولیت‌پذیری و مهرورزی را در متن زندگی خود جاری کرده بود. وی به دقت پدرش در کلام و حساسیت نسبت به حقیقت اشاره کرد و گفت در خانه ما به‌جای «دروغ» از واژه «خلاف گفتن» استفاده می‌شد. انس عمیق مرحوم توکلی با ادبیات کهن فارسی نیز در تربیت فرزندان نمود داشت و او اشعار بسیاری از مثنوی و دیوان حافظ را از حفظ می‌خواند. معصومه توکلی افزود پدرش اهتمام ویژه‌ای به نامه‌نگاری داشت و توجه به محرومان در زندگی شخصی‌اش نیز مشهود بود.

شفقت و مهرورزی، برجسته‌ترین ویژگی دکتر احمد توکلی بود
مهدی توکلی، فرزند دیگر مرحوم، «شفقت و مهرورزی» را برجسته‌ترین ویژگی پدرش عنوان کرد و گفت: مهم‌ترین درسی که از پدرم آموختم، شفقت و مهرورزی با مردم بود؛ اصلی که باید همواره سرلوحه مسئولان قرار گیرد. وی بر ضرورت تداوم سنت تجلیل از پیشینیان تأکید کرد و افزود این اقدام به مستندسازی تجربه‌ها و ادای دین اخلاقی کمک می‌کند. مهدی توکلی با استناد به آموزه‌های دینی و فلسفه اخلاق، مهرورزی را مبتنی بر اصل «آنچه برای خود نمی‌پسندی، برای دیگران نیز نپسند» دانست.

توکلی اهل مماشات نبود؛ از صراحت بیان تا ایستادگی در برابر بی‌عدالتی
در ادامه همایش احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده پیشین مجلس و نایب رئیس هبات مدیره دیده بان شفافیت و عدالت، با اشاره به ویژگی‌های مدیریتی و شخصیتی مرحوم توکلی اظهار کرد: توکلی از جمله سیاستمدارانی بود که بسیاری از ویژگی‌های یک سیاستمدار صدیق را در خود داشت؛ از صراحت بیان و ساده‌زیستی گرفته تا ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از حق و مظلوم. وی در تصمیم‌گیری‌ها و موضع‌گیری‌های خود اهل مماشات نبود و با کسی رودربایستی نداشت. هر زمان احساس می‌کرد حقی نادیده گرفته شده یا بی‌عدالتی رخ داده است، آن موضوع را پیگیری می‌کرد و در مسیر عدالت‌خواهی از مواضع خود عقب‌نشینی نداشت.

امیرآبادی با اشاره به شکل‌گیری سازمان مردم‌نهاد دیده‌بان شفافیت و عدالت گفت: توکلی در سال ۱۳۹۲ پیشنهاد تشکیل این مجموعه را مطرح کرد؛ زیرا معتقد بود برای مقابله با فساد، توسعه شفافیت و دفاع از حقوق مردم، نیازمند شکل‌گیری یک جریان مطالبه‌گر، مستقل و آگاه هستیم. از نگاه توکلی، شفافیت یکی از مهم‌ترین ابزارهای مقابله با فساد بود و مسئولان باید در برابر مردم پاسخگو باشند. او معتقد بود جامعه زمانی می‌تواند نسبت به عملکرد مسئولان اعتماد پیدا کند که فرآیندهای تصمیم‌گیری و اقدامات مدیریتی در معرض نظارت عمومی قرار گیرد.

احمد توکلی نقد کارشناسی را تقویت نظام می‌دانست
علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر، در مراسم بزرگداشت مرحوم احمد توکلی با قدردانی از احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای برگزاری این مراسم، گفت: توجه به پیشکسوتان و مسئولان پیشین این وزارتخانه اقدامی ارزشمند است و باید از هر کسی که برای پاسداشت اعضای این خانواده تلاش می‌کند، قدردانی کرد.

وی با اشاره به سابقه همکاری و اختلاف‌نظرهای خود با مرحوم توکلی در حوزه قانون کار اظهار کرد: در زمان تدوین قانون کار، دیدگاه‌های متفاوتی میان نمایندگان کارگری و وزارت کار وجود داشت و جلسات متعددی برای بررسی پیش‌نویس قانون برگزار شد. اگرچه در آن مقطع بحث‌ها گاهی با تلخی همراه بود، اما این اختلاف‌نظرها مانع تداوم ارتباط و گفت‌وگو نشد.

محجوب افزود: سال‌ها بعد، احمد توکلی با ابتکار خود برای رفع سوءتفاهم‌ها به خانه کارگر آمد و در نشستی با اعضای این تشکل شرکت کرد. او در آن جلسه درباره مسائل اقتصادی و موضوعات روز کشور سخن گفت و این اقدام را می‌توان نشانه‌ای از بزرگواری و تلاش او برای تقویت گفت‌وگو دانست.

وی همچنین با اشاره به حمایت احمد توکلی از پیگیری پرونده‌های مبارزه با فساد اظهار کرد: او برای پیشبرد این پرونده‌ها از ظرفیت حقوقدانان و کارشناسان استفاده می‌کرد و معتقد بود باید با جدیت و بدون ملاحظه، ابعاد موضوعات روشن شود.

محجوب تأکید کرد: مرحوم توکلی اعتقاد داشت مبارزه با فساد بدون افشاگری و آزادی بیان ممکن نیست و بارها در مجلس و نشست‌های مختلف تأکید می‌کرد که رسانه‌ها، مطبوعات و سایر نهادهای اطلاع‌رسان باید بتوانند آزادانه فساد را افشا کنند؛ زیرا صرف برخوردهای قضایی برای مقابله با فساد کافی نیست و مشارکت جامعه در این زمینه ضروری است.

عدالت‌خواهی توکلی شعار نبود؛ حتی در بیماری دغدغه کشور را رها نکرد
شهرام حلاج، عضو هیأت مدیره دیده بان شفافیت و عدالت نیز با اشاره به روحیه مسئولیت‌پذیری مرحوم توکلی گفت: ارزش مفاهیمی مانند عدالت و شفافیت زمانی مشخص می‌شود که در عمل به کار گرفته شوند و توکلی از جمله افرادی بود که این مفاهیم را در زندگی شخصی، فعالیت اجتماعی و مسیر مدیریتی خود اجرا کرد.

وی با بیان خاطره‌ای از پیگیری یک موضوع مرتبط با بی‌عدالتی گفت: در جلسه‌ای با یکی از مسئولان اجرایی، موضوعی را که نشانه وقوع یک بی‌عدالتی بود مطرح کردیم، اما با انکار آن مواجه شدیم. پس از پایان جلسه تصور کردم نتیجه‌ای حاصل نشده است، اما دکتر توکلی معتقد بود همین که مسئولان بدانند افرادی عملکرد آن‌ها را با دقت رصد می‌کنند، خود یک دستاورد مهم محسوب می‌شود. نگاه احمد توکلی این بود که پیگیری شفافیت و عدالت، حتی اگر در کوتاه‌مدت به نتیجه نرسد، باعث می‌شود مسئولان بدانند جامعه نسبت به عملکرد آن‌ها بی‌تفاوت نیست و اقداماتشان زیر نظر قرار دارد.

حلاج همچنین با اشاره به روزهای پایانی زندگی احمد توکلی اظهار کرد: حتی در شرایط بیماری و ضعف جسمی، دغدغه مسائل کشور را رها نکرده بود و با اشتیاق درباره مقالاتی در حوزه سرمایه‌گذاری سخن می‌گفت و پیشنهاد می‌داد این مطالب ترجمه و بررسی شوند. این رفتار نشان می‌داد دغدغه‌مندی، مسئولیت‌پذیری و توجه توکلی به مسائل کشور محدود به شرایط خاصی نبود و تا آخرین روزهای زندگی او ادامه داشت. توکلی نشان داد عدالت‌خواهی مجموعه‌ای از جملات و شعارهای زیبا نیست، بلکه مسیری است که به اقدام عملی، پیگیری مستمر و مسئولیت‌پذیری نیاز دارد.

مراسم با قدردانی از خانواده مرحوم احمد توکلی و تأکید بر مستندسازی تجربیات مدیریتی برای نسل‌های آینده به کار خود پایان داد.