منو

دیده بان

 

 

جلسه ماهانه دیده بان شفافیت و عدالت روز گذشته با حضور جمعی از اساتید حوزه اقتصاد و اعضای داوطلب دیه بان به میزبانی هیات مدیره این مجموعه برگزار شد. در این جلسه سامانه سوت زنی(گرا) و چگونگی سازوکار آن که می تواند گام موثری در زمینهدشفافیت و مبارزه با مفساد اقتصادی باشد معرفی شد.

در ابتدای جلسه ماهرالنقش عضو هیات مدیره این سازمان مردم نهاد به بیان ضرورت ایجاد سیستمی در جهت جلوگیری از فساد پرداخت. و در توضیح برنامه های آتی دیدهبان آنها را به دونوع ایجابی و سلبی دسته بندی نمود. ماهرالنقش گفت:  اگر ما بتوانیم سیستمی تعبیه کنیم که تا حد زیادی از بروز فساد جلوگیری نماید توانسته ایم هزینه فساد را برای نظامم نیز تا حد زیادی پایین بیاوریم.

در ادامه عضو هیات مدیره دیده بان به بیان بخشی از برنامه های آتی دیده بان درجهت مبارزه با فساد پرداخت و گفت: ما در گذشته در ۱۴ استان شعبه ایجاد کردیم و قطد داریم امسال تعداد انرا به ۲۴ استان برسانیم. دو پویش مردمی،کمپین، تعریف کردیم که شامل کمپین مبارزه با اشرافی گری مسولان ، که از نقاط بسیار فساد  خیز د رنهاد حکومتی است، و دیگری ایجاد شفافیت در سه دستگاه شهرداری، دارایی ثبت اسناد می باشد.

ماهرالنقش اقدام بعدی یده بان که در آینده انجام می شود را معرفی خبرنگاران برتر ضد فساد نامه برد که قرا راست به صورت سالانه برترین خبرنگاران این حوزه از طریق بررسی های کارشناسی آثار خبرنگاران معرفی گردند. ماهرالنقش از دیگر برنامه های آتی دیده بان را تشکیل بخش آموزش مبارزه با فساد نام برد که این آموزش ها در دسته های آموزش مردمی و اموزش کارشناسان و مدیران عالی قرار می گیرد. ماهر النقش در پایان بحث های خود گفت: محور آخر بحث های دیده بان تحقیق و پژوهش می باشد که به منظور: رفع نیازهای پژوهشی و دانشی و مهمتر از آن رقم زدن مشارکت بیشتر مردمی می باشد و دیگری بهرگیری از توانمندی های تمام جناح های سیاسی که عزم مبارزه با فساد دارند  و اولویت دادن پیشگری بر درمان. ماهرالنقش سیاست اصلی دیده بان را سیاست برون سپاری و جمع سپاری جهت جلب مشارکت حداکثری مردم در امر مبارزه با فساد دانست.

در بخش  بعدی این جلسه پرنیان طراح سامانه سوت زنی و عضو موسسه ایتان به بیان اهمیت مبارزه با فساد پرداخت و این سامانه را معرفی نمود.

وی د رابتدای سخنانش به بیان اصل هشتم قانون اساسی در موضوع امر به معروف و نهی از منکر پرداخت. پرنیان گفت: از اصلی ترین ابزارهای کشف و مبارزه با فساد، نظارت همگانی و استفاده از سازوکارهای آن است. وی در ادامه افزود: بر اساس آمار جهانی، ۷ درصد از کل درآمد مجموع سازمان های خصوصی و دولتی در جهان صرف فساد می شود که این میزان معادل صادرات صد سال گذشته نفت کشور ماست. این نشان می دهد که ما با یک صنعت بسیار بزرگ مواجهیم که دارای شاخصه های مخصوص به خود است.

اهمیت نظارت همگانی

پرنیان د رادامه سخنان خود نظارت ها را به چاردسته دسته بالادستی(نظارت حاکمیت) ، همتراز(نظارت از طریق رقبا و سازمان های هم تراز) ، نظارت از داخل و نظارت از پایین تقسیم بندی نمود . وی در توضیح نظارت از داخل گفت: این بدین معناست که تک تک اجزای هر سازمان بر مجموعه سازمان نظارت کند. مانندک کارمندان، مدیران، سهامداران و… پرنیان نظارت از پایین را نیز اینگونه عنوان کرد: این نظارت شامل نظارت ارباب رجوع ها، مشتریان و تمام مخاطبان آن سازمان است.

د رادامه پرنیان نظارت متمرکز(نظارت از بالا) را دارای معایبی دانست و افزود: از معایب نظارت متمرکز این است که در اینگونه نظارت همیشه امکان تبانی وجود دارد و ثانیا ما نمی توانیم برای تمام موقعیت هایی که امکان فساد در آن وجود دارد ناظر تعیین کنیم . همچنین استفاده از این رویکرد هزینه های اجرایی و مالی سنگینی برای حاکمیت داشته و در نهایت اطلاعاتی که می بایست در اختیار ناظر باشد در اکثر موارد وجود ندارد.

پرنیان پس از بیان این مطالب بر اهمیت استفاده از مردم در امر مبارزه با فساد تاکید کرد و گفت: به دو دلیل استفاده از مردم در مبارزه با فساد پر امیت است  . اول اینکه همیشه هزینه دور زدن نظارت بیش از سود تخلف می شود و و یژگی دوم این است که در این روش امکان تبانی وجود نخواهد داشت و موجب کاهش پیش بینی پذیری رفتار انسانها می گردد.

اقدامات کشورها برای پیاده سازی نظارت همگانی

عضو موسسه ایتان در دادمه صحبت هایش به نحوه عملکرد سوت زنی اشاره کرد و گفت: فرآیند سوت زنی بدین صورت است که فساد رخ داده و مردم هم آنرا گزارش می دهند ، پس از برخورد با آن فساد صورت می گیرد و اصل خسارت از متخلف بازپس گرفته می شود. معمولا در دنیا رقمی معادل دو برابر اصل خسارت برای شخص متخلف جریمه در نظر گرفت می شود. از این میزان تقریباً یک سوم ان که معادل اصل خسارت است به عنوان پاداش به گزارش دهنده فساد تعلق می گیرد و دو برابر اصل خسارت که در واقع جریمه شخص متخلف است به خزانه واریز می شود.

پرنیان در ادامه به قوانین آمریکا جهت مبارزه با فساد و تشویق مردم به گزارش دهی اشاره کرد و گفت:

در آمریکا دو دسته  قانون برای کشاندن مردن به صحنه مبارزهه با فساد وجود دارد که عبارتند از:

قوانین حمایتی: این قوانین که تحت عنوان “قانون حمایت از گزارش دهندگان تخلف” نامیده می شود مردم را تشویق به گزارش دهی در امر مبارزه با فساد میکند .

قوانین انگیزشی: این قوانین علاوه بر حمایت از گزارش دهندگان فساد برای آنان پاداش نیز در نظر می گیرد تا انگیزه ای برای فرد در این امر شود.

بر اساس قانون حمایت از گزارش دهندگان فساد در آمریکا اگر کارمند طرف قرار داد یا مامور گزارش دهنده از کار برکنار شود، تنزل رتبه یابد و یا از کار معلق شود و تهدید گردد، حق درخواست خسارت خواهد داشت.

پرنیان به قانون دیگری در آمریکا اشاره کرد که مشابه قانون سوت زنی بوده و کویی تام نام دارد. وی گفت: تفاوت ان با سوت زنی این است که گزارش دهنده، تخلف را به سیستم گزارش می دهد. در این سیستم گزارش دهنده تخلف شخصا اقدام نموده و شکایت خود را از طرف دولت، علیه شخص متخلف به ثبت می رساند. با انگیزه اداش پایانی.

 

نتایج اجرای قوانین مبارزه با فساد در کشورها

عضو موسسه ایتان گفت: در صدر تمام روش هایی که برای مبارزه با فساد در دنیا استفاده می شود، ۴۳ درصد مربوط به  کشف پرونده های تخلف از طریق گزارش های مردمی می باشد. ۲۵ درصد فساد ها از طریق کارمندان آن سازمانها و سپس مشتریان و افراد ناشناس به دولت اطلاع داده می شود .

میزان کارایی روش های مبارزه با فساد:

برنامه های حمایت از کارمندان ۴۴درصد

خطوط ارتباطی برای دریافت گزارش های فساد ۴۴ درصد

آموزش کارمندان برای تشخیص فساد ۳۵ درصد

جایزه برای گزارش دهندگان فساد ۳۰ درصد

استفاده از بازرسان خارجی ۳ درصد

پرنیان در پایان صحبت های خود به یکی از ضعف های قوانین موجود د رکشور در زمینه مبارزه با فساد اشاره گفت : ما یک سری قوانی جهت جلوگیری از فساد داریم و با برسی این قوانین مشاهده می کنیم که در هیچ قسمت از این قوانین به حمایت از گزارش دهندگان تخلف (چه مادی و چه غیرمادی) اشاره ای نشده است که این خود یکی از ضعف های این قوانین است .

در ادامه احمد توکلی رئیس هیات مدیره دیده بان از جوّ ایجاد شده در  تصویب لایحه حمایت از آمرین معروف انتقاد کرد و گفت: عده‌ای نگذاشتند که مردم از محاسن این طرح مطلع شوند و آن را به برخورد با بی‌حجاب‌ها محدود کردند در حالی که در این لایحه برخورد با مفاسد اقتصادی نیز دیده شده بود.

در پایان جلسه برنامه ثریا به عنوان «تلاشگر شفافیت و عدالت» درتیرماه۹۶ شناخته شد و به مجری آن ،محسن مقصودی، تندیس دیده بان اهدا شد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


Warning: Unknown: write failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct () in Unknown on line 0