منو

واسطه‌گری مانع رسیدن کشاورزی ایران به اهداف انقلاب است

رئیس اندیشکده آب و منابع طبیعی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت گفت: منابع طبیعی رخنه کنیم که بتوانیم با امکانات موجود در کشور، اعم از اب ، بذر ، خاک ، هوا، کود و نهال بیشترین بهره برداری و بازدهی را داشته باشیم. بنابراین ما باید به سمت علمی شدن کشاورزی حرکت کنیم.

بررسی شرایط و اوضاع اقتصادی ایران در دهه منتهی به سال ۵۷ و مقایسه آن با سه دهه پس از انقلاب گویای بسیاری از حقایق است. بی تردید دستیابی به عمق و گستره آثار و برکات انقلاب اسلامی در کشور عزیزمان زمانی بیش از پیش ممکن می شود که به مقایسه ای بین شرایط کشور قبل و بعد از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ دست بزنیم تا گوشه ای از دستاوردها و برکات انقلاب اسلامی را درک کنیم. به طور مثال ایران قبل از انقلاب اسلامی، یکی از کشورهایی بود که به دلیل اصلاحات ارزی به واسطه سیاستی که رژیم گذشته اتخاذ کرده بود، به سمت نابودی کشاورزی می‌رفت و پس از انقلاب شکوهمند اسلامی به دستاوردهای خوبی در این عرصه از جمله خودکفایی گندم رسیدیم.

در همین خصوص رییس اندیشکده آب، محیط زیست، امنیت غذایی و منابع طبیعی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، با تاکید بر مشکلات کشاورزی و علل عقب ماندگی تولید قبل از انقلاب گفت: در پیش از انقلاب، ما یک سیستم مشخص مردمی برای بخش کشاورزی داشتیم که مالک ده، کدخدای ده، یا کسی از طرف مالک بر زمین نظارت داشت؛ یا کسی بر امر آبیاری نظارت داشت؛ دشت بان وجود داشت؛ وبه هر صورت کار اصلی دست مردم بود و مردم نظارت نهایی را بر امر کشاورزی داشتند.

عباسعلی زالی در گفتگو با راه دانا خاطر نشان کرد: در دوران شاه با توجه به پیاده سازی فرهنگ غربی، یک کار دیکته شده ای را اجرا کردند و به اصطلاح خودشان، مالکین را برداشتند و کشاورزی را به مردم سپردند. مدیریت به این صورت بدون این که چیزی جایگزین آن شود، از هم پاشیده شد.

یک ‌کشور تولیدکننده به کشور مصرف کننده محصولات کشاورزی تبدیل شده بود

وزیر اسبق کشاورزی ادامه داد: تعاونی روستاها را به وجود آوردند.کارهایی نظیر ایجاد شرکت های تحویل ارزاق و مالکین را پیگیری کرده بودند ولی برای اجرای آن موفق نشده بودند و خود آن هم ناراضایتی در مردم به وجود آورده بود.

وی افزود: به عنوان مثال شرکت های سهامی کشاورزی، که پخش و توزیع محصولات خارجی را بر عهده داشتند؛ بلافاصله پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به علت احساس آزادی کردن مردم و همچنین نارضایتی فراوان آن ها از این بخش و کار، توسط مردم، کلی از سیستم در هم پاشیده شد و حدود ۴ الی ۵ شرکت سهامی بیشتر سالم باقی نماند ؛ که پس از آن مردم دوباره اداره آن را به دست گرفتند و سیستم مجدد به دست خود مردم بازگشت.

رئیس سابق دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران اظهار داشت: قبل از انقلاب، از هم پاشیدگی مدیریت از یک طرف و همزمان با آن وارد کردن نیاز مایحتاج مردم با پول دریافتی از نفت از همان کشور های خارجی باعث به هم ریختگی بازار کشاورزی و تولید شد. به صورتی که هم تشکل مردمی از هم گسیخت و هم دیو واردات حاکم بود و کل محصولات ارائه شده در مراکز فروش با برند خارجی به فروش میرسید.

زالی با اشاره به دوران مسئولیت خود به عنوان وزیر کشاورز زمان تصریح کرد: من در آن زمان وزیر کشاورزی بودم وبرای واردات محصولات خارجی از اروپای شرقی با چکوسلواکی و یوگسلاوی در ارتباط بودم. خود ما نمیتوانستیم پاسخگوی فروشگاه هایی باشیم که در آن زمان به وجود آورده بودیم و نیاز به واردات بود.

ارائه طرح ها و گزارشات سوری، همچنین بدهکاری های کلان افراد سرمایه گذار و عدم پاسخگویی به دولت

رئیس اسبق کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ادامه داد: بنابراین وقتی کشاورزی در اوایل انقلاب به ما تحویل داده شد، کاملا از هم پاشیده بود و در کنارآن، پس از ارزیابی پی بردیم، یک سری از افراد با فروش املاک خود پولدار شدند و مالکینی که فکر میکردند میتوانند کاسبی ای بر هم بزنند کشاورزی را جهت سودجویی بیشتر انتخاب کردند. به عنوان مثال از بانک تعاونی کشاورزی که آن زمان ، (دو بانک تعاونی کشاورزی وجوئد داشت. یکی برای کشاورزان خرده پا و دیگری برای سرمایه داران ) وام هایی در اختیار فعالان حوزه کشاورزی و دامداری قرار میدادند.

وی افزود: این افراد سودجو برای این که از این وام ها استفاده کنند و بیشترین بهره را از آن ببرند، طرح های سوری ارائه میدادند؛ ولی فقط جزیی از آن مبلغ دریافتی را جهت گزارش به بانک، وارد کار کشاورزی و دامداری میکردند و مابقی را وارد کاری میکردند که برای آن ها سود بیشتری را به دنبال داشت. کارهایی نظیر صنایع، خدمات، ارتباط با کشورهای خارجی. در نتیجه این افراد بدهکاری های کلانی را به بانک کشاورزی داشتند ولی سرمایه گذاری آن ها در امر کشاورزی و دامداری کم بود، در نتیجه وقتی دستور داده میشد مبلغ وام را به بانک برگردانند نمیتوانستند از پس پرداخت آن بربیایند و پس از اینکه زمانی مشخص برای آن مقرر شد؛ کسب و کار را رها کردند و متواری شدند.

زالی ادامه داد: در زمان وزارت دکتر شیبانی که من قائم مقام این امر بودم، یکی از مشکلات اساسی که ما با آن درگیر بودیم، پاسخگو نبودن این افراد در قبال وام ها کلان دریافتی بود . به طور مثال در خوزستان بسیاری از گاوداری ها و دام ها به حال خود رها شده بود و گاوها وارد صحرا شده بودند و ما حتی مجبور شدیم گروهی را جهت جمع آوری این دام هال به استان خوزستان راهی کنیم.

اولین و بهترین دستاوردهای انقلاب اسلامی، در بخش کشاورزی و امید کشاورزان قابل مشاهده و محسوس بود

رییس اندیشکده ی آب، محیط زیست، امنیت غذایی و منابع طبیعی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با تاکید بر تغییر روند این ضعف در حوزه کشاورزی و تولید، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و با ورود امام خمینی به کشور اظهار داشت: پس از پیروزی انقلاب،حضرت امام قبل از حضورشان در کشور، دستور دادند به کشاورزان توجه لازم را داشته باشید و بذر خوب بکارید و این امر باعث شد در روحیه کشاورزی و کشاورزان ما اثر بسیار مثبتی گذاشت.

وی ادامه داد: من در آن زمان جز اساتید دانشکده کشاورزی بودم و با همکاری عده ای از دوستان و دانشجویان، یک کمیته کشاورزی راه اندازی کردیم . یکی از دانشجویان خیر مبلغی را در اختیار کمیته قرار داد تا بتوانیم به کشاورزان امداد رسانی کنیم ودر پاییز آن سال و قبل از ورود امام، امکانات لازم مانند بذر خوب در اختیار کشاورزان قرار دهیم و مراقب باشیم تمامی شرایط برای کشت او فراهم باشد و این امر تاثیر خیلی خوبی داشت.

زالی با تاکید بر نتایج مثبت و افزایش روحیه در کشاورزان پس از ورود امام خمینی به کشور تصریح کرد: با ورود امام به شکور، کشاورزان روحیه بسیار خوبی داشتند.مخصوصا که پس از حضورشان دستور جهاد سازندگی را دادند و عقب ماندگی در روستاها را در اولویت کاری خود قرار دادند و این امر باعث شد تا کشاورزان امید زیادی به آینده خود و کشور پیدا کنند.

وی ادامه داد: روستاها راه مناسب، آب آشامیدنی، بهداشت درست و مدرسه نداشتند. ورود جهاد سازندگی ورود خوبی برای پیشرفت عمران روستاها شد، ولی جوری نبود که ما بتوانیم زمینه تولید را در روستاها فعال تر از گذشته کنیم و یا حتی شرایط مناسبی برای افراد فراهم کنیم و اشتغال ایجاد شود. و این از مشکلاتی بود که آن زمان بر دوش دولت بود. و در همین زمان مهاجرت افراد در روستا به شهرها بیشتر صورت گرفت و این خودش مشکلات بسیاری را برای ما در دولت در آن دوران در پیش داشت.

محرومیت زدایی از روستاها، و آغاز دفاع مقدس

وزیر اسبق کشاورزی عنوان داشت: من در آن زمان حدود چهارسال قائم مقام دکتر شیبانی بودم و درگیر امور کشاورزی بودم. با توجه به این که رشته تخصصی شخص آقای دکتر شیبانی، کشاورزی نبود، بیشترمسئولیت ها به بنده محول میشد و بنده مسئولیت پیگیری خیلی از کارها را بر عهده داشاپتم. پس از آنکه کار وزارت خانه به ما پیشنهاد شد مسئولیت بی نهایت سنگینی به ما محول شد که ما را بسیار درگیر تسهیل سازی در امر تولید و کشاورزی کرد. تا تلاش کردیم کار را در مسیر اصلی خودش قرار دهیم جنگ شروع شد. وقتی جنگ شد خیلی از نیروهای ما به جای کشاورزی با انگیزه بسیار زیادی به سمت خوزستان کشیده شد برای کشیدن کانال هایی مثل کانال سلمان و غیره … که در این کانال ها آب انداخته میشد تا دشمن توانایی حرکت در آن منطقه را نداشته باشد.

رئیس سابق دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران با اشاره به سختی های دوران دفاع مقدس گفت: در آن برهه حدود هفت استان غربی و جنوبی، زیر بمباران ممتد دشمن بعث بود. ایلام، کردستان و کرمانشاه که از شهرهای حاصل خیز بودند تحت حمله دشمنان قرار میگرفتند و خیلی از منابع کشاورزی ما و زمین های حاصل خیز ما در این راستا نابود شد . از طرفی شرکت هایی که تازه تاسیس بودند جهت تامین کود و غیره که نیاز کشاورزان بود، و نیاز شدیدی به حمایت داشتند؛ به علت ضعف توان دولت در حمایت و نارضایتی مردم از هم پاشیده شدند و این جنگ نابسامانی های غیر قابل جبرانی در کشور به جای گذاشت.

زالی اظهار کرد: یکی از مشکلاتی که در دامداری داشتیم، این بود که مربی جهت مراقبت از دام ها نداشتیم و همچنین محل مناسب و درخور برای نگهداری و پروش این دام ها نداشتیم و درنتیجه از کشور های دیگر برای پرورش و نگهداری صحیح تا بهره بری از آن ها به جهت تجهیزاتی و نیرویی کمک گرفتیم. به تدریج توانستیم لبنیات را در کشور به خودکفایی برسانیم و به جای چند برند خارجی، اکنون به یاری خداوند و همت مردم انواع پنیرها و … از انوع کارخانه های داخلی تولید و توزیع میشود.

وی افزود: مرغداری ها نیزحمایت شد. کارهایی که در روستاها به صورت کوچک تری شکل گرفت و الحمدلله تمام تلاشمان را کردیم تا توجه ویژه به بحث کشاورزیث و دامداری در روستاها شود و خرابی هایی که از گذشته بر جای مانده بود به نحوی جبران گردد.

گندم، نمونه بزرگی از موفقیتها/ بی تدبیری در واسطه گری، از بزرگترین مشکلات قابل حل

زالی با اشاره به بهبود شرایط کنونی در کشاورزی و دامداری در کشور عنوان کرد: هم اکنون اگر بخواهیم در مقایسه با قبل از انقلاب نظرمان را بگوییم، این حجم خودکفایی و تولید داخلی و حمایت از کشاورز و دامداران در کشور به واقع قابل قیاس نیست! به تدریج مردم محصولات داخلی را پسندیدند، منتها به نظر بنده که یک کارشناس در حوزه کشاورزی هستم، به طور کامل این امر رضایت بخش نبوده است. بعد از آن گرفتاری ها به شکل دیگری وجود داشته است و شاکله اصلی که باید به وجود بیاید هنوز آنجور که باید باشد نیست.

به طور مثال محصول سیب زمینی کاشته میشود، ولی پولی که در جیب کشاورز برمیگردد از هزینه هایی که متقبل شده است کمتر است. من و شما در شهر ها با قیمت کلان این محصول را خریداری میکنیم ولی قسمت عمده این پول در جیب واسطه گر ها می رود و این یکی از مشکلات اساسی و بزرگ بزرگ در بخش کشاورزی ما است.

وی تصریح کرد: ما میتوانیم تعاونی ها را به وجود بیاوریم و با حمایت آن ها ، از افرادی استفاده کنیم که از طرفی دستشان به تولید باشد و از طرفی به طور مستقیم در بازار حضور داشته باشند و به همین صورت تعاونی شهر و روستا داشته باشیم. رژیم قبلی این تعاونی ها را ایجاد کرده بود ؛ البته به صورت اسمی ، اما به غلط، در آن بیشتر واردات کشورهای بیگانه را توزیع و پخش میکردند.

زالی گفت: یکی دیگر از مشکلات ما که برای آن زحمات زیادی کشیده شد، با توجه به فرمایش امام خمینی، که می فرمودند: ” کشاورزی از جمله اهم امور است” ، یعنی قبل از هر چیز مثل صنعت و .. باید به کشاورزی توجه شود و این بینش امام . همچنین مقام معظم رهبری که می فرمایند : ” رسیدگی و توجه به کشاورزی از مسائل واجب است ” و این دیدگاه بسیار وسیعی است. ولی ما همیشه گرفتار مسائل و کمبودها بوده ایم و نتوانسته ایم به طور کامل موفق باشیم و تولید کنندگان را از تولید تا فروش از همه جهات مطئن کنیم و به نحوی هنوز موفق نشده ایم تا این اطمینان خاطر را به تولید کنندگان بدهیم. اگر واسطه گرها از بین خود تولید کنندگان ما باشند ضرر و زیان کمتری حاصل میشود.

برای رسیدن به افق چشم‌انداز، باید در اهداف و برنامه‌های علمی بازنگری جدی انجام شود

رییس اندیشکده ی آب، محیط زیست، امنیت غذایی و منابع طبیعی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت اظهار داشت: از دیگر مشکلاتی که به جد دنبال حل آن هستم این است که باید به سمت علمی شدن این حوزه و تخصصی شدن این حرفه پیش برویم. ما موسسات، دانشکده و پژوهشکده های زیادی در این عرصه داریم ولی ایا این کاری که کردیم، و بازدهی ما از این مراکز کاری بوده است که میباید یا خیر؟ ما فارغ التحصیلانی را تربیت کردیم که بیکارند! زیرا دولت قدرت جذب ندارد. در نتیجه باید این انگیزه در دانشجو باشد که در مراحل کسب علم فقط دنبال کارمند اداره شدن نباشد. باید دست دانشجویان این حرفه اب و گل آشنا باشد. باید سیاست های کلان را بشناسد و مسائل کشور را برای تصمیم گیری و اجرا مد نظر قرار دهد. تا کنون به این امور کم توجهی شده است.

زالی ادامه داد: ما در اوایل انقلاب چهار الی پنج دانشگاه منابع طبیعی و کشاورزی داشتیم . الان شاید موسسات دولتی ما از ۶۵ بیشتر باشد و مدرک پشت مدرک تا دکترا هم پیش میرویم! مدرک میدهیم ولی ایا این در اساس علم کشاورزی برای کشورموثر بوده است یا خیر؟

وی با تاکید بر غنیمت شمردن فرصت ها افزود: ما فرصت ها را جهت تولید تا بحث اقتصاد مقاومتی در کشور مطرح است، باید به سمت اقتصادی شدن سوق بدهیم و فرصت ها را از دست ندهیم . عده ای فکر میکنند چون اب کمی در اختیار داریم یعنی کشاورزی تعطیل!

من به عنوان یک کارشناس اذعان دارم که این کمبودها تازه اول کار است. باید طوری در علم کشاورزی و منابع طبیعی رخنه کنیم که بتوانیم با امکانات موجود در کشور، اعم از اب ، بذر ، خاک ، هوا، کود و نهال بیشترین بهره برداری و بازدهی را داشته باشیم. بنابراین ما باید به سمت علمی شدن کشاورزی حرکت کنیم.

توجه به بخش خصوصی در عرصه کشاورزی و منابع طبیعی به نفع ما در تولید است

زالی ادامه داد: اگر تولید در کشور را با تولید در کشورترکیه مقایسه کنیم، آنها موسسات قوی ما را ندارند ولی از نظر تولید و دانش از ما با کیفیت تر عمل میکنند وعلمی تر پیش میروند. باید نگرش جدی در این عرصه داشته باشیم و در بعد کشاورزی بخش خصوصی را تقویت بکنیم.

خیلی از کارهایی را که در بخش دولتی انجام میدهیم خوب است؛ مثل کشت بافت، ولی این امر را باید به مجموعه های خصوصی بسپریم یا به مردم اموزش دهیم و از موسسات خصوصی در این امر حمایت کنیم.

به عنوان نمونه در استان البرز ما یک موسسه خصوصی داریم که از طریق کشت بافت؛ نهال های خرما، گردو و پسته را تولید میکندو اگر این موسسه خصوصی نبود ما قادر نبودیم نهال های از دست رفته در زمان جنگ را بازسازی کنیم.

باید مردم و کادرهای علمی را اموزش دهیم و بخش خصوصی را تقویت کنیم. اگر بخش خصوصی تقویت شد دیگر دانشگاه نمیتواند بیراهه برود. جوانان ما هوش سرشاری دارند و باید این هوش در این عرصه استفاده شود. به طور مثال ما ممکن است نهال کافی برای کشت نداشته باشیم و این که کار دولت نیست! دولت فقط باید وظیفه اموزش را بر عهده بگیرد و چه نهالی را چطور اصلاح کرد و چه بذری را خوب تولید کرد! و باقی کار مردم است.

وی در پایان افزود: با علاقمندی که مردم به کشاورزی دارند و تنوع اقلیمی که در کشور داریم و همچنین تنوع گیاهی که از اروپا بیشتر است، زمینه ها فراهم است تا تولید فراوان و با کیفیتی داشته باشیم. کفران نعمت نکنیم و توجه بیشتری به کشاورزی داشته باشیم و همچنان معتقدم هنوز اویل خط است. یاد بگیریم با کمترین امکانات بهترین بهره برداری را داشته باشیم.

کشوری که میخواهد روی پای خود بایستد اولین نیاز ان تولید غذاست و باید این توجه ویژه به قول مقام معظم رهبری تا انتها ادامه داشته باشد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *