منو

آیا مسئولان سنجنده های آلودگی هوا را دستکاری می کنند؟

669254_714 669255_660
ششمین روزِ آلودگی متوالی شهر تهران فرا رسید و هنوز باران و باد موثری نیامده تا گرد سیاهی را از چهره پایتخت ایران پاک کند. در این بین، مروری بر داده های رسمیِ میزان آلودگی روز سه شنبه، حکایت از افزایش حجم آلودگی تهران نسبت به روز گذشته دارد؛ داده هایی که البته برخی کارشناسان آنها را دستکاری شده می دانند و معتقدند میزان آلودگی بیشتر از این حرف هاست.
به گزارش «تابناک»؛ نزدیک به یک هفته از تداوم شرایط ناسالم آلودگی هوا در شهر تهران گذشت و مجموع اقدامات صورت گرفته از سوی مسئولین، یارای مقابله با افزایش آلودگی را پیدا نکرد. گواه این مدعا آنکه اگر روز گذشته، میانگین شاخص آلودگی تهران ۱۳۸ اعلام شد، این شاخص امروز به ۱۴۲ افزایش یافت؛ شاخصی که البته با مروری بر پراکندگی و ضوابط اعلام آن، شائبه های نگران کننده ای به همراه دارد.
مسئولان برای رسیدن به شاخص آلودگی شهر تهران در ۱۸ نقطه شهر ایستگاه سنجش آلودگی تعبیه کرده اند و با محاسبه پارامترهای مختلف و بی بُعد کردن آنها ابتدا شاخص آلودگی هر منطقه و با گرفتن میانگین از همه ایستگاه ها به شاخص کلی آلودگی تهران که البته میانگین است، دست پیدا می کنند و آن را مبنای تصمیم گیری خود قرار می دهند.
روز گذشته، میزان ذرات معلق کمتر از ۲٫۵ میکرون شهر تهران کمتر از عدد ۱۴۰ و ۱۳۴ تا ۱۳۸ اعلام شد و به دلیل نبود برنامه مشخص پیشگیرانه یا مقابله ای و نیز عدم همکاری شرایط جوی (باد و باران) این شاخص امروز به ۱۴۲ رسیده است.
با این حال این آمار رسمی و میانگینی در شرایطی منتشر می شود و مبنای تصمیم گیری قرار می گیرد که بررسی پراکندگی و میزان آنها در مناطق مختلف، شائبه برانگیز و مشکوک بودن آنها را نشان می دهد.
تصویر بالا نشانگر پراکندگی میزان شاخص آلودگی شهر تهران در صبح روز دوشنبه را نشان می دهد. همانطور که می بینید، حجم آلودگی به ویژه در مناطق جنوبی شهر تهران از یک اختلاف فاحش میان برخی ایستگاه ها حکایت دارد. در حالی شاخص آلودگی در شهر ری ۱۵۴ اعلام شده که کمی آن طرف تر و در منطقه ۱۶ این شاخص ۱۰۰ واحد کاهش می یابد. همین طور در منطقه ۱۹ شاخص آلودگی شرایط بسیار عالی ۲۶ را نشان می دهد که در عالم واقع این عدد گویای یک شرایط سالم و بدون آلودگی قابل ذکر است.
این شرایط مشکوک در جنوب غرب نیز وجود دارد و در حالی که شاخص آلودگی در نزدیکی میدان آزادی ۱۶۲ ذکر شده و در منطقه ۱۸ نیز ۱۶۱ است، تنها با کمی فاصله در اتوبان آیت الله سعیدی و در میدان فتح شاخص نصف می شود و عدد ۷۸ را نشان می دهد.
نقشه پراکندگی ایستگاه های ۱۸ گانه سنجش آلودگی شهر تهران در روز سه شنبه نیز از این تفاوت های فاحش بی بهره نیست که در زیر به آن اشاره می شود.
برای مثال میدان آزادی و منطقه ۱۸ شاخص آلودگی بالاتر از ۱۶۰ را تجربه می کنند، ولی سنجنده ایستگاه میدان فتح در عدد ۱۱۳ مانده است.
یا در حالی که حاشیه جنوبی تهران در شهر ری و منطقه۱۵ (مسگرآباد) به ترتیب شاخص ۱۶۹ و ۱۴۵ را نشان می دهند، کمی آنطرف تر و مناطق نزیکتر به مرکز مثل منطقه ۱۳، ۱۶ و ۱۹ شاهد شرایط به مراتب بهتری هستند. آنقدر که در منطقه ۱۹ و حوالی نعمت آباد شاخص آلودگی عدد ۵۶ را نشان می دهد.
یکی از اساتید متخصص و پژوهشگران مقوله آلودگی هوا که صلاح ندانست نامش در این گفت و گو ذکر شود، درباره این اختلاف چشمگیر میان داده ها گفت: مشکل اصلی موجود در سیستم سنجش آلودگی شهر تهران در درجه اول خود ایستگاه های سنجش است. اینها ایراد اساسی دارند، از استانداردهای بین المللی فاصله دارند و از این روی به صورت استاندارد بهره برداری و کالیبراسیون توسط آنها ممکن نیست.
این استاد دانشگاه افزود: در نقشه پراکندگی آلودگی شهر تهران ما شاهد شاخص آلودگی ۲۶ در مجاورت شاخص آلودگی ۱۷۴ هستیم و این در عمل اصلاً غیر ممکن است. اینکه چرا چنین آماری اعلام می شود، قابل تأمل است.
نکته دیگری که باید بگویم این است که بر اساس روش استاندارد شاخص کیفیت هوا مسئولان باید حداکثر شاخص را بیان کنند و در تصمیم گیری ها آن را ملاک ارزیابی قرار دهند. اما متأسفانه آنها به میانگین که شاخص به مراتب کم تری است، اکتفا می کنند.
یکی دیگر از متخصصان این حوزه در باره چرایی تفاوت فاحش میان رقم سنجنده ها به «تابناک» گفت: علت اصلی این مسأله این است که برخی ایستگاه ها آنالایزر PM2.5 ندارند و چون این آلاینده معمولاً تعیین کننده است و شاخص به دست آمده از باقی پارامترها غالباً بالا نیست، شاخص کلی آن ایستگاه ها کم تر نشان داده می شود که اگر این ایستگاه ها هم آنالایزر PM2.5 داشته باشند، همان عدد بالای ۱۵۰ به دست خواهد آمد.
بر اساس آنچه آمد، شائبه دستکاری در نحوه محاسبه سنجنده های ایستگاه های مختلف در شهر تهران افزایش می یابد. اگر نظرات کارشناسی به دست آمده صحیح باشد و مسئولان برای پایین تر از ۱۵۰ نگاه داشتن شاخص آلودگی تهران چنین کاری کنند، باید گفت این حرکت شاید در استمرار فعالیت ادارات، کاهش فشار افکار عمومی بر مسئولان و حساسیت های عمومی موثر باشد؛ اما در ادامه خسارت های سنگینی را بر سلامت شهروندان وارد خواهد کرد.
گفتنی است، بر اساس شاخص آلودگی بالای ۱۵۰ شرایط برای همه شهروندان ناسالم است و مسئولان باید اقداماتی نظیر تعطیلی مدارس، دانشگاه ها، ادارت و… را در دستور کار قرار دهند. از آن سو، شاخص آلودگی زیر ۱۵۰ تنها برای افراد حساس ناسالم اعلام می شود و محدودیت های شرایط بالای ۱۵۰ وجود ندارد.

image_print

نوشته ها و مقالات مرتبط:

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *