منو

چه شد که برندهای قدیمی تعطیل شدند؟

علی یزدانی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رییس سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی معتقد است که «بی‌درایتی‌ها در دولت قبل منجر به تعطیلی تعداد بسیاری از واحدهای تولیدی شده است.» به گزارش افکارنیوز، به گفته وی، «۵۸ درصد واحدهایی که در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی کشور تعطیل شدند، مربوط به دولت قبل بوده است. ۴۲ درصد نیز مربوط به ۳ دولت دیگر، یعنی سازندگی، اصلاحات و تدبیر و امید بوده است.» براساس آماری که یزدانی اعلام کرده، «تا پایان سال ۹۴ در کل کشور -مربوط به زمان‌ها و دوره‌های مختلف-، ۷ هزار و ۸۵ واحد راکد در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی داشته‌ایم که از این تعداد، ۴ هزار و ۹۷ واحد از مردادماه ۸۴ تا مرداد ۹۲ تعطیل شده است. اما از سال ۷۰ با حذف ۸ سال دولت نهم و دهم، تا پایان اسفندماه سال ۹۴ در کل تقریبا ۲ هزار و ۹۸۸ واحد در این دوره‌ها تعطیل شده است.»

آنچه در ادامه می‌خوانید، مشروح گفت‌وگو با علی یزدانی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت است.

* اقتصاد کشور در چند سال اخیر در رکودی عمیق به سر می‌برد. این رکود به تبع روی بسیاری از صنایع کشور و تولید و فروش آنها اثرگذار بود. دلیل ایجاد این رکود هم بی‌تدبیری دولت قبل و نیز کاهش قیمت نفت در سال ۱۳۹۲ بود. شما در رصدی که از صنایع کوچک کشور دارید، تصور می‌کنید صنایع با چه چالش‌هایی روبه‌رو شدند؟

به نظر من آنچه که در متن جامعه تحرک و ایجاد اشتغال کرده و طبقات پایین را بهره‌مند می‌کند، صنایع کوچک و متوسط است. بر این اساس، برای حل دو مشکل رکود و بیکاری توجه به صنایع کوچک و متوسط و احیای این‌گونه صنایع که از بنیان‌های اقتصاد مقاومتی است، می‌تواند تا حد زیادی باعث تحرک و ایجاد اشتغال شود. این موضوع ضرورت دارد. طبق آخرین آمار رسمی بالغ بر ۹۲ درصد صنایع کشور را صنایع کوچک (زیر ۵۰ نفر کارکن) با سهمی در حدود ۴۵ درصد اشتغال صنعتی تشکیل می‏دهند. با وجود این آمار، صنایع کوچک در مقایسه با صنایع بزرگ در کشور همواره در درجه اهمیت کمتری واقع شده و حمایت‏های لازم از آنها انجام نشده است. در حال حاضر عمده مشکلات صنایع را در کمبود نقدینگی، بالا رفتن هزینه تولید و قیمت تمام شده محصول، طولانی شدن زمان سوددهی و بازدهی طرح‎های تولیدی، نامناسب شدن فضای کسب‌وکار، کاهش حاشیه سود، عدم توسعه اطلاعات و دانش و تکنولوژی تولید، وجود فضای ناامن سرمایه گذاری و ازدیاد ریسک، رشد بی‌ثباتی بازار، افزایش قیمت‏های حامل‏های انرژی، قابل پیش‌بینی نبودن متغیرهای اقتصادی، عدم تخصیص سهم صنایع از هدفمندی یارانه‏ها، عدم هماهنگی بین نهادهای مالی و اعتباری، تعدد سیاست‏ها و تعارض موجود بین آنها، پرداخت تسهیلات با نرخ سود بالا، مشکل تامین مواد اولیه خارجی و نوسانات نرخ ارز و دلار پیدا کرد.

* همین فضا و شرایط باعث توقف فعالیت چه تعداد از صنایع شد؟

ببینید، تا پایان اسفند ماه ۱۳۹۴ تعداد ۳۷ هزار و ۱۲۰ واحد صنعتی با اشتغال ۷۵۸ هزار و ۶۳ نفر در شهرک‌ها و نواحی صنعتی کشور به بهره برداری رسیده است. در این میان تعداد ۷ هزار و ۸۵ واحد صنعتی، یعنی معادل ۱۹ درصد از کل واحدها) با اشتغال ۱۳۲ هزار و ۱۹۶ نفر غیرفعال هستند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که علت تعطیلی ۵ هزار و ۱۴ واحد صنعتی کمبود نقدینگی (معادل ۷۱ درصد از کل واحدهای غیرفعال)، یک‌هزار و ۲۳۸ واحد صنعتی فقدان بازار (معادل ۱۷ درصد از کل واحدهای غیرفعال)، ۳۶۰ واحد صنعتی اختلاف شرکا (معادل ۵ درصد از کل واحدهای غیرفعال)، ۳۲۲ واحد صنعتی گرانی مواد اولیه (معادل ۵ درصد از کل واحدهای غیرفعال) و ۱۵۱ واحد صنعتی نقصان ماشین‌آلات (معادل ۲ درصد از کل واحدهای غیرفعال) بوده است. از سوی دیگر، آمارها نشان می‌دهد که تا پایان اردیبهشت‌ماه بالغ بر ۸۷ هزار و ۹۱۷ واحد صنعتی در کشور دارای پروانه بهره‌برداری از سازمان صنعت، معدن و تجارت استان‌های کشور بوده‌اند که ۸۰ هزار و ۸۱ واحد صنعتی کوچک و ۴ هزار و ۳۵۶ واحد صنعتی متوسط و ۳ هزار و ۴۸۰ واحد صنعتی بزرگ هستند. در داخل شهرک‌های کشور، از ۳۷ هزار و ۱۲۰ واحد، بالغ بر ۳۶ هزار واحد کوچک و متوسط است. اهمیت صنایع کوچک و متوسط در این آمارها مشخص می‌شود. همچنین تعداد طرح‌های صنعتی در حال ساخت‌وساز در کل کشور، استان و شهرک‌ها و نواحی صنعتی این‌گونه است که ۱۰۰ هزار و ۹۵۲ طرح در کل کشور در حال ساخت‌وساز است که از این تعداد، ۲۹ هزار و ۹۹۷ واحد در کل شهرک‌ها و نواحی صنعتی، ۲ هزار و ۷۸۰ طرح در حال ساخت‌وساز در استان‌ها و ۲ هزار و ۱۶۶ طرح در حال ساخت‌وساز در شهرک‌ها و نواحی صنعتی استان است. تعدادی شهرک صنعتی نیز وجود دارد که اصلا تقاضامحور نیست. یعنی از ۹۷۸ شهرکی که وجود دارد، در ۷۷۸ زمین واگذار می‌کنیم. ۱۵۰ مورد تقاضا محور است. مازاد بر آن نه این‌که مشتری ندارد، متقاضی آن کم است و سرمایه‌گذار راغب نیست در شهرک‌های دیگر برود، چون مکان‌یابی مناسبی صورت نگرفته است.

* دلیل این نوع مکان‌یابی‌ها را چه می‌دانید؟

به دلیل فشار سیاسی در یک شهرستان و یا یک بخش شهرک صنعتی، آمدند آن‌ها را ایجاد کردند. البته آن زمان مردم برای این کارها کف می‌زدند و خوشحال می‌شدند، اما ضایعات آن را بعدها شاهد بودیم. شهرک را مصوب می‌کردند، پول را نیز می‌دادند که زیرساخت ایجاد شود، اما متقاضی حاضر به سرمایه‌گذاری نیست. در حال حاضر ۳۷۸ از ۷۷۸ شهرک یا متقاضی ندارد و یا این‌که قرارداد بسته شده، اما هیچ واحدی به بهره‌برداری نرسیده است. شهرک‌های صنعتی متناسب با نیاز منطقه باید ایجاد شود؛ نه این‌که شما تصویب کنید که واحدهای نساجی و فلزی در آن شهرک کار کنند، اما یک واحد نساجی و فلزی هم داخل آن نیاید. یکی از نکات قابل توجه این است که در سال ۱۳۹۴ چند قرارداد بسته شده است. برای مثال، در استان تهران ۳۱۴ قرارداد در شهرک‌ها بسته شده است. ممکن است برای نمونه هزار جواز تاسیس گرفته شده باشد، اما ۳۱۴ قرارداد در شهرک‌ها بسته شده است. از این ۳۱۴ قرارداد، ۲۳۰ قرارداد در دو شهرک است. یعنی در ۱۵ شهرک ۸۴ قرارداد داشتیم. به طور میانگین هر شهرک ۵٫۵ قرارداد داشته است. این سمت و سو به مسوولان استانی می‌دهد که برای توسعه عدالت اجتماعی و اقتصادی، با شورای برنامه‌ریزی استان و شهرستان‌ها تدابیری را بیاندیشند که همه شهرک‌ها و نواحی تقاضامحور شود. ما باید برای شهرک‌هایی که درخواست ندارد، مشوق‌هایی را در استان پیش‌بینی کنیم. برای مثال در خصوص زیرساخت‌ها، دستگاه‌ها موظف هستند که تا شهرک صنعتی آب، برق، گاز و تلفن را ببرند. این در حالی است که در برخی موارد این اتفاق نیفتاده است. این از عدم نظارت استان نشات می‌گیرد. بازرسی کل کشور و دیوان محاسبات من را می‌شناسند و به من نامه می‌زنند که چرا این تخلف اتفاق افتاده است و نظارت نکردید؟! من به مسوولان استانی گفته‌ام اگر زمینی را به متقاضی می‌دهید، باید مابه‌ازای آن رقمی را به ما بدهید که بتوانیم زیرساخت ایجاد کنیم.

* اخیرا تعطیلی یک‌سری از واحدهای تولیدی همچون ارج خیلی سر و صدا کرد. چه شد که این کارخانه تعطیل شد؟

در دوره دولت یازدهم منتقدان این‌گونه تبلیغ می‌کنند که یک‌سری از واحدهای تولیدی مانند ارج در این دولت تعطیل شده‌اند. در رابطه با ارج اصلا در دولت قبل تصمیم‌گیری شده بوده و یک واحد قدیمی است. کارخانه ارج از آن دسته از واحدهایی است که در دولت قبل تعیین تکلیف شده بود؛ ضمن اینکه هر واحد تولیدی نیز همچون هر موجود زنده‌ای برای ادامه حیات به مولفه‌هایی نیاز دارد. هر کارخانه‌ای برای ادامه فعالیت خود نیاز به عرضه تولیدات به روز و کیفی است و باید بتواند در بازار با رقبای خود رقابت کند وگرنه خود بازار و خریداران آن را کنار می‌زنند. یا واحد قند دزفول تعطیل شده بود، منتها دولت یازدهم ۱۰ میلیارد تومان در سال قبل به این واحد داد، چون بلاتکلیف مانده بود. در ضمن دولت آمادگی دارد که هر واحد تعطیل شده‌ای که امکان فعال‌سازی را دارد حمایت کند تا به رقابت در بازار برگردد. بخشی از این واحدها براساس اصل ۴۴ واگذار شده و نتوانسته بودند مدیریت خوبی داشته باشند. خیلی از واحدهای بزرگ که در اصل ۴۴ واگذار شده، متاسفانه دچار یک‌سری مشکلات شده‌اند. اما برخی رسانه‌ها تنها به دنبال تخریب دولت هستند و از این رو با بزرگ‌نمایی برخی اتفاقات، خدمات شایان دولت را نادیده می‌گیرند؛ در صورتی که یک نقد در کنار بیان نقاط ضعف باید به بیان نقاط قوت نیز بپردازد.

* چه تعداد واحد تولیدی در دولت احمدی‌نژاد و چه تعداد در سه دولت سازندگی، اصلاحات و تدبیر و امید تعطیل شده‌اند؟

ببینید، ۵۸ درصد واحدهایی که در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی کشور تعطیل شدند، مربوط به دولت قبل بوده است. ۴۲ درصد نیز مربوط به ۳ دولت دیگر، یعنی سازندگی، اصلاحات و تدبیر و امید بوده است. آمارها نشان می‌دهد از کل ۳۷ هزار و ۱۲۰ واحد در داخل شهرک‌های کشور، ۵ هزار و ۷۶۷ واحد با اشتغال ۱۱۰ هزار و ۶۰۶ نفر از فروردین ۱۳۹۳ تا اسفند ۱۴۹۴ ایجاد شده است. تا پایان سال ۹۴ در کل کشور -مربوط به زمان‌ها و دوره‌های مختلف-، ۷ هزار و ۸۵ واحد راکد در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی داشته‌ایم؛ آن هم با اشتغال ۹۳۲ هزار و ۳۰۰ نفر. اگر بخواهیم دقیق حساب کنیم، باید به سراغ تامین اجتماعی برویم و شهرک به شهرک مورد بررسی قرار گیرد. از این ۷ هزار و ۸۵ واحد راکد و تعطیل، ۴ هزار و ۹۷ واحد از مردادماه ۸۴ تا مرداد ۹۲ تعطیل شده است. یعنی ۵۸ درصد کل واحدهای کشور در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی در دولت قبل تعطیل شده است. از سال ۷۰ با حذف ۸ سال دولت نهم و دهم، تا پایان اسفندماه سال ۹۴ در کل تقریبا ۲ هزار و ۹۸۸ واحد در این دوره‌ها تعطیل شده است. یعنی ۴۲ درصد واحدهای تعطیل در این سه مقطع دولت‌های سازندگی، اصلاحات و تدبیر و امید بوده است. ما البته در سه سال گذشته بیکار ننشستیم و در همین مقطع در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی ۲ هزار و ۷۸۲ واحد که تعطیل بودند را به چرخه تولید برگردانیم. در مجموع در سه سال دولت یازدهم، ۵ هزار و ۶۹ واحد مثبت بوده‌ایم. یعنی تعداد راکدها را که حذف کنیم و واحدهایی که راه‌اندازی شده‌اند را اضافه کنیم، شاخص ما ۵ هزار و ۶۹ واحد مثبت است. البته قبول داریم مشکل رکود جدی است و همه باید کمک کنند از این وضعیت خارج شویم، اما همه باید در جهت این فضای شاداب برای سرمایه‌گذاری کمک کنند تا از این وضعیت رکودی خارج شویم. یکی از راهکارها نیز سرمایه‌گذاری خارجی و هدایت پول‌های سرگردان به بخش صنعت و تولید است.

* آماری دارید از این‌که میزان سرمایه‌گذاری خارجی در این بخش چقدر بوده است؟ البته اوایل تیرماه حمید بعیدی‌نژاد، مدیرکل سیاسی و امنیت بین‌الملل وزارت امور خارجه در یادداشت تلگرامی خود اعلام کرد که فقط در سه ماهه بعد از اجرای برجام، میزان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در ایران به میزان حدود ۳٫۵ میلیارد دلار رسیده است.

گزارش اطلاعات واحدهای صنعتی کوچک و متوسط که با سرمایه‌گذاری خارجی در شهرک‌ها و نواحی صنعتی مستقر هستند، تا ۲۲ خردادماه امسال این‌گونه است که تعداد کل طرح‌های سرمایه‌گذاری خارجی در کل ۱۶۱ واحد با اشتغال ۱۳ هزار و ۵۱۳ نفر بوده است. مبلغ کل سرمایه‌گذاری انجام شده نیز ۳٫۸ میلیارد دلار بوده است. البته آمارها از عملکرد دولت تدبیر و امید حاکی از آن است که از سال ۱۳۹۲ تاکنون تعداد طرح‌های سرمایه‌گذاری خارجی ۴۶ واحد با اشتغال ۲ هزار و ۷٫۹ نفر و مبلغ سرمایه‌گذاری انجام شده ۱٫۸ میلیارد دلار بوده است. از تعداد ۱۶۱طرح سرمایه‌گذار خارجی، تعداد ۴۰ طرح در حال ساخت‌وساز و ۱۲۱ طرح دارای پروانه بهره‌برداری است.

* در حال حاضر صنایع کوچک و متوسط کشور با چند درصد ظرفیت مشغول به کار هستند؟

از تعداد ۳۷ هزار و ۱۲۰ واحد صنعتی در شهرک‌ها و نواحی صنعتی کشور، تعداد ۳۰ هزار و ۳۵ واحد صنعتی، یعنی معادل ۸۱ درصد از کل واحدها)‌با اشتغال ۶۲۵ هزار و ۷۰۵ نفر براساس مجوز صنعتی صادره فعال هستند. از این تعداد، ۱۰ هزار و ۳۹۵ واحد صنعتی با ظرفیت کمتر از ۵۰ درصد (معادل ۳۵ درصد از کل واحدهای فعال)، ۱۰ هزار و ۳۵۷ واحد صنعتی با ظرفیت بین ۵۰ تا ۷۰ درصد (معادل ۳۴ درصد از کل واحدهای فعال)، ۹ هزار و ۲۸۳ واحد صنعتی با ظرفیت بالای ۷۰ درصد (معادل ۳۱ درصد از کل واحدهای فعال) فعال هستند. این‌ها نمایانگر آن است که حدود ۶۵ درصد واحدهای صنعتی فعال با ظرفیت بیش از ۵۰ درصد در حال فعالیت هستند.

* اگر بخواهید مهم‌ترین مشکل صنایع کوچک کشور را نام ببرید، به چه اشاره می‌کنید؟

نامناسب بودن فضای کسب و کار کشور برای ایجاد و رشد بنگاه‏ها، نداشتن قانون خاص حمایت از این بنگاه‏ها، نداشتن برنامه راهبردی جامع توسعه این بنگاه‏ها مبتنی بر توسعه رشته صنعتی در سطح کشور با رویکرد شبکه‌سازی، متفاوت بودن رویکرد و مدل‌های این بنگاه‏ها از بنگاه‏های بزرگ، عدم توان این بنگاه‏ها در دسترسی به بازار و انجام تحقیقات بازار، مناسب و متمایز نبودن حمایت‌های توسعه‌ای با توجه به مشکلات خاص اینگونه بنگاه‏ها و ارائه حمایت‌های مقطعی و نامنسجم معطوف به سطح بنگاه ها و تداوم نداشتن سیاست‌های حمایتی در بلندمدت، توان علمی و مدیریتی اندک صاحبان این بنگاه‏ها و عدم وجود ساختار اطلاعاتی و آمار دقیق و به روز شده در این حوزه، از جمله مشکلات است. همچنین می‌توان در این خصوص به مسایلی همچون عدم همکاری بین این بنگاه‏ها و بنگاه‏های متوسط و بزرگ برای استفاده از مزایای هم‌افزایی و تکمیل زنجیره ارزش و زنجیره تولید، نامتوازن بودن ساختار صنعتی، عدم وجود اتحادیه‌ها و تشکل‏های قوی خاص این بنگاه‏ها جهت استیفای حقوق قانونی، مشکل تهیه مواد اولیه خوب با نرخ مناسب به دلیل توان مالی کم و قدرت چانه‌زنی پایین، عدم وجود بخش‌های تحقیق و توسعه (R&D)، مهارت و تحصیلات پایین نیروی کار، عدم تامین مالی مورد نیاز صنایع کوچک و نامناسب بودن ساختار بانکی و تامین منابع مالی در کشور، طولانی بودن پروسه روند بررسی واحدهای متقاضی تسهیلات، کوتاه بودن مدت زمان بازپرداخت تسهیلات و عدم تخصیص زمان تنفس نیز اشاره کرد.

* همان‌طور که اشاره کردید، یکی از مشکلات صنایع کشور کمبود نقدینگی است. در حال حاضر پرداخت تسهیلات به واحدهای صنعتی کوچک و متوسط در چه وضعیتی قرار دارد؟

ببینید، این سازمان مجری دو طرح کمک‏های فنی و اعتباری و کمک به نوسازی و تجدید ساختار صنایع در زمینه پرداخت تسهیلات با اعطای بخشی از یارانه سود و کارمزد به واحدهای صنعتی کوچک و متوسط طی برنامه سوم، چهارم و پنجم توسعه بوده که با کمک سیستم بانکی موفق به دستیابی به اهداف طرح‏های مذکور شده است. کل اعتبار مصوب دو طرح مذکور در کل کشور از سال ۹۰ تا پایان سال ۱۳۹۴، مبلغ ۲ هزار و ۵۶۴ میلیارد ریال بوده که تنها مبلغ یک‌هزار و ۱۰ میلیارد ریال به این سازمان اختصاص یافته است، یعنی ۳۹ درصد از کل اعتبار مصوب. با توجه به نیاز مبرم واحدهای صنعتی به تسهیلات این مبلغ پاسخگوی تامین منابع واحدهای صنعتی نیست. البته عملکرد طرح کمک های فنی و اعتباری در راستای کمک به تکمیل طرح‏های صنعتی نیمه‌تمام و تامین سرمایه در گردش این‌گونه بوده است: استفاده ۴۷۵ واحد صنعتی کوچک متقاضی تسهیلات جهت تکمیل و راه اندازی طرح و یا اخذ تسهیلات سرمایه در گردش، ایجاد و تثبیت ۸ هزار و ۸۶ نفر در واحد صنعتی که از تسهیلات این طرح استفاده کرده‌اند، تکمیل ۳۴۲ طرح نیمه تمام صنعتی و اخذ پروانه بهره برداری، استفاده ۱۳۳ واحد صنعتی فعال از تسهیلات سرمایه در گردش که نتیجه آن تامین مواد اولیه، پرداخت حقوق و دستمزد و تثبیت اشتغال و نهایتا جلوگیری از تعطیلی واحدهای صنعتی شده است. عملکرد طرح کمک به نوسازی و تجدید ساختار صنایع در راستای کمک به نوسازی و بازسازی، احیا و تامین سرمایه در گردش واحدهای صنعتی دارای پروانه بهره برداری نیز این‌گونه بوده است: استفاده تعداد یک‌هزار و ۶۶ واحد صنعتی به بهره‌برداری رسیده (دارای پروانه بهره برداری) برای نوسازی، بازسازی و تامین سرمایه در گردش مورد نیاز، بازسازی و نوسازی تعداد ۸۹۸ واحد صنعتی به بهره برداری رسیده که موجبات بازسازی خط تولید، ماشین آلات و فناوری و … را فراهم ساخته است، تامین سرمایه در گردش مورد نیاز ۱۶۸ واحد صنعتی به بهره‌برداری رسیده که تامین مواد اولیه، حقوق و دستمزد از اثرات آن است، تثبیت و ایجاد اشتغال برای تعداد ۲۵۰۹۳ نفر در واحدهای صنعتی به بهره برداری رسیده است.

* با دستور اخیر رییس‌کل بانک مرکزی مبنی بر اختصاص ۱۰ درصد از تسهیلات جدید بانک‌ها به بنگاه‌های کوچک و متوسط، حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان از منابع بانک‌ها در اختیار این بنگاه‌ها قرار خواهد گرفت. تاکنون چه اقداماتی در این خصوص انجام شده است؟

براساس پیش‌بینی انجام شده، تامین مالی بنگاه های مزبور با توجه به عملکرد شبکه بانکی کشور در سال گذشته و توان تسهیلات‌دهی بانک‌ها در سال‌جاری، با تخصیص حدود ۱۰ درصد از تسهیلات اعطایی قابل انجام خواهد بود. بر این اساس مشکلی تحت عنوان کمبود منابع وجود نداشته و به منظور تحقق اهداف مورد نظر و جلوگیری از ایجاد شائبه عدم همکاری شبکه بانکی در اجرای طرح یاد شده، باید مدیریت و توزیع منابع در استان‌های مختلف به نحوی صورت گیرد تا کمبود منابع برخی استان‌ها از طریق منابع مازاد سایر استان‌ها تامین شود.

البته در این میان بانک‌ها سوال می‌کردند که منابع کو؟ در کارگروه ملی تسهیل و رفع موانع تولید این موضوع مطرح شد و به همین ترتیب در ستاد اقتصاد مقاومتی کشور. در آن‌جا تکلیف شد و بانک مرکزی به همه بانک‌های اعلام کرد که ۱۰ منابع بانکی به بنگاه‌های کوچک و متوسط تخصیص پیدا کند.

* تصور می‌کنید بانک‌ها این مصوبه را اجرایی می‌کنند؟

بله، ببینید در این رابطه واحدهای زیادی ثبت‌نام کردند. ما پیش‌بینی کرده‌ایم که تا پایان تیرماه همه استان‌ها را رصد کنیم و واحدها به بانک‌ها معرفی شوند. یعنی پرونده‌ها از کارگروه‌ها بیرون رود و به بانک‌ها برود. موفقیت این کار در قالب برنامه‌های اقتصاد مقاومتی، موکول به همراهی قوه‌مقننه، قوه‌قضاییه، اصحاب رسانه و مردم است.

* یکی از مشکلات تولیدکنندگان در دریافت تسهیلات، چک‌های برگشتی است. در این رابطه چه تمهیداتی اندیشیده شده است؟

در راستای نامگذاری سال ۹۵ توسط رهبر معظم انقلاب با عنوان سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل و اجرایی کردن منویات ایشان در موضوع اقتصاد، اشتغال، حمایت از تولید و فعال سازی واحدهای صنعتی کوچک و متوسط، یک‌سری موارد در ارتباط با بهره‏مندی و امهال واحدهای صنعتی کوچک و متوسط دارای بدهی معوق و چک برگشتی به کلیه استان ها ابلاغ شده است؛ از جمله مصوبه شماره ۱۸۵۴۹/ت۵۳۰۹۷ه مورخ ۱۹/۲/۹۵ هیات وزیران، دستورالعمل بانک مرکزی مبنی بر تامین مالی بنگاه‏های کوچک و متوسط، بخشنامه شماره ۲۹۷۶/۲۰۰/ص مورخ ۲۷/۲/۹۵ وزارت امور اقتصادی و دارایی مبنی بر تقسیط بدهی مالیاتی واحدهای تولیدی کوچک و متوسط متقاضی تسهیلات و صدور گواهی موضوع تبصره ۱ ماده ۱۸۶ قانون مالیات‏های مستقیم برای این واحدها.

* براساس مصوبات ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف به فعال کردن ۷۵۰۰ واحد صنعتی در کشور شده است. تاکنون در رابطه با این مصوبه چه اقداماتی انجام شده است؟

در این راستا واحدهای صنعتی به بهره‏برداری رسیده غیرفعال، واحدهای صنعتی با ظرفیت تولید کمتر از ۷۰ درصد و طرح های صنعتی با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد، با مراجعه به سایت بهین‌یاب نسبت به معرفی و ثبت نام اقدام می‏کنند و در اولویت تامین منابع و سرمایه در گردش قرار گیرند. البته تاکنون تعداد ۳ هزار و ۷۲۵ واحد و طرح صنعتی در سامانه بهین‌یاب درخواست خود را ثبت کرده و در حال بررسی در کارگروه ستاد تسهیل و رفع موانع تولید استان هستند.

* در حال حاضر چه تعداد واحد صنعتی نیمه‌تمام در کشور وجود دارد و برای این‌که این واحدها تکمیل و وارد مدار شوند، چه اقداماتی صورت گرفته است؟

ببینید، تعداد ۱۰۰ هزار و ۹۵۲ طرح صنعتی در کشور وجود دراد که از این تعداد، ۲۹ هزار و ۹۹۷ طرح صنعتی در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی قرار دارد. پس از تاکیدات مقام معظم رهبری در پیام آغازین سال ۱۳۹۵ در جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی مقرر شد ستاد ملی تسهیل و رفع موانع تولید تشکیل گردیده و سه هدف راه‌اندازی واحدهای متوقف در صنایع خرد، کوچک و متوسط کشور، تکمیل ظرفیت واحدهای با ظرفیت زیر ۵۰ درصد، ۵۰ تا ۷۰ درصد و بالای ۷۰ درصد و به بهره برداری رساندن طرح های با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد را پیگیری کند. تاکنون در ۲۲ استان کارگروه‌ها تشکیل و از هزار طرح با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد شناسایی شده در داخل شهرک‌ها و نواحی صنعتی کشور ۷۳۱ طرح در سامانه بهین‌یاب ثبت نام کرده‌اند که ۵۲ طرح پس از بررسی در کارگروه فوق جهت پرداخت تسهیلات به بانک معرفی شده‌اند. متقاضیان مشمول این دستورالعمل باید نسبت به ثبت درخواست خود برای اخذ تسهیلات مورد نیاز، در سامانه بهین‌یاب در قسمت «تامین مالی واحدهای تولیدی کوچک و متوسط و طرح های نیمه تمام، در راستای سیاست های اقتصاد مقاومتی» اقدام کنند. البته اقدامات و ضوابطی نیز جهت حمایت از طرح‌های نیمه تمام و واحدهای صنعتی صورت گرفته است که از جمله می‌توان به مصوبه ۱۲ اردیبهشت امسال هیات وزیران اشاره کرد. این مصوبه بر این است که در راستای اجرای کامل سیاست‌های دولت برای خروج غیر تورمی از رکود که شرکت‌ها و واحدهای کوچک و متوسط تولیدی صنعتی، کشاورزی و خدماتی به منظور بهره‌مندی از تسهیلات و تعهدات از شرط عدم بدهی غیر جاری و چک برگشتی مستثنی هستند. همچنین بسیج منابع و امکانات صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک جهت صدور ضمانتنامه برای متقاضیان و بسته حمایت از توسعه صادرات غیرنفتی از دیگر اقدامات است. در عین حال، در راستای حمایت از تمامی واحدهای صنعتی و صنفی دارای قرارداد حق بهره‌برداری که مشمول پرداخت تعدیل بدهی های معوق بوده و تاکنون موفق به پرداخت مبالغ مذکور ( اصل بدهی و تعدیل معوقه) نشده‌اند، شرکت های استانی مکلفند تا پایان شهریور ماه بر اساس چارچوب تعیین شده تا سقف ۹۰ درصد از تعدیل‌ها مورد بخشش قرار دهند.

* چشم‌انداز اقتصاد مقاومتی در یک‌سال آینده در حوزه صنایع کشور را چطور می‌بینید؟

با توجه به این‌که یکی از محورهای اصلی اقتصاد مقاومتی تقویت تولید داخلی است و بخش صنعت نقش تعیین‌کننده ای در تحقق این سیاست دارد، وزارت صنعت معدن و تجارت اولویت اصلی خود را اجرای ۷ پروژه ابلاغی ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی قرار داده است و تبع آن این سازمان ۲ پروژه رونق تولید و فعال‌سازی ۷۵۰۰ واحد صنعتی و پروژه تکمیل طرحهای صنعتی با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد در اولویت فعالیت‌های خود قرار داده است. در طرح رونق در صنایع کوچک و متوسط تعداد واحدهای مشمول دریافت تسهیلات ۱۰هزار واحد صنعتی با اشتغال ۱۲۴ هزار و ۵۰۰ نفر و مبلغ تسهیلات مورد نیاز ۱۲ هزار میلیارد تومان و جهت راه اندازی ۲ هزار طرح با اشتغال ۶۰ هزار نفر مبلغ تسهیلات مورد نیاز ۴ هزار میلیارد تومان است که در مجموع ۱۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات مورد نیاز است. با توجه به اقداماتی که صورت گرفته است تا اول تیرماه بالغ بر ۱۸ هزار بنگاه و طرح متقاضی دریافت تسهیلات، ثبت نام شده است که امید است اقدامات فوق منجر به رونق تولید و ایجاد اشتغال پایدار در کشور شود. البته برای دستیابی به این هدف دستگاه‌های اجرایی و بانکهای عامل می بایست همکاری مناسب را جهت رفع موانع اداری و بانکی موجود داشته باشند. با توجه به اقدام مناسب دیگری که به تازگی توسط ریاست بانک مرکزی مبنی بر لزوم اختصاص حداقل ۱۰ درصد تسهیلات به بنگاه های کوچک و متوسط صورت گرفت، امید است بانک‌ها نیز همکاری لازم را صورت داده و در نهایت شاهد رونق تولید و راه‌اندازی واحدهای متوقف، تکمیل ظرفیت واحدها و به بهره برداری رساندن طرحها در کشور باشیم.

* در کل شما خروج از رکود را در صنایع حس می‌کنید؟

ببینید خروج از رکود را شاخص‌ها مشخص می‌کند و باید برمبنای آنها باید قضاوت کرد. اما آنچه که خودم از مجموعه صنایع کشور می‌بینم، امیدواری برای این حرکت در کل استان‌ها وجود دارد و عزم جدی نیز در همه مسوولان دیده می‌شود. پیش‌بینی من این است که تا پایان سال این اتفاق حتما محقق می‌شود. البته موانعی وجود دارد و دستگاه‌ها محتاط هستند. در دوره جنگ، فرماندهی واحد بود که ما را پیروز کرد. تحقق اقتصاد مقاومتی نیز نیاز به همراهی همه دارد و همه باید در این مسیر حرکت کنند. در حال حاضر کشور در حوزه صنایع کوچک و متوسط به دلیل پراکندگی زیاد، با کوچک‌ترین تکانه تعطیل می‌شوند و با کوچک‌ترین حمایت نیز فعال می‌شوند. یک نکته این است که افرادی که از بیرون نگاه می‌کنند، این است که امکان دارد یک واحد سالیان تعطیل شده باشد و اصلا یک سوله است. ما حتما باید واحدهایی را تحت حمایت قرار دهیم که تا پایان امسال به بهره‌برداری و چرخه تولید برسند و در عین حال، بازار داشته باشند و توان مدیریتی لازم برای اداره کارخانه را داشته باشند.

یکی از رموز موفقیت بنگاه‌ها، مدیریت صحیح بنگاه‌ها است. اگر بنگاه‌ها به درستی مدیریت نشود، دچار ورشکستگی می‌شوند. برای مثال، صنعت لجستیک یک علم برای حضور در بازار است. یک‌سری اصولی وجود دارد که ما باید رعایت کنیم؛ این در حالی است که بنگاه‌های ما این اصول را رعایت نمی‌کنند و دچار بحران می‌شوند. یکی از مشکلات زودبازده این بود که نه در انتخاب سرمایه‌گذار دقت شد و نه در مصرف منابع نظارت شد. بر این اساس، بسیاری از بنگاه‌هایی که از منابع زودبازده استفاده کردند، به خسارت خورده است. فقط با اخذ چک و سفته به این بنگاه‌ها منابع دادند، بدون حتی ضامن یا وثیقه. این خسارت‌ها قابل جبران نیست. اگر بنگاه‌ها به درستی مدیریت نشود، بازار به خوبی شناسایی نشود، اصول علمی در تولید به‌کار نرود و به کاهش هزینه‌ها دقت نشود و قیمت تمام شده مهم نباشد، مشکلات گذشته باقی می‌ماند.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *