منو

article

دکتر وحید شقاقی در برنامه “مناظره” رادیو گفت ‌و گو یکی از الزامات توسعه و رشد اقتصادی را مبارزه با فساد دانست و اظهار داشت: وقتی ریشه های توسعه اقتصادی را ارزیابی کرده اند، متوجه شدند نیازمند جامعه ای هستند که درجه فساد در آن پایین باشد، ضمن اینکه این مسئله جزئی از آرمان های انقلاب اسلامی نیز بوده است اما وقتی هر کشوری آرمان زدایی شود، اصالت آن کشور نیز از بین می رود.

برنامه “مناظره” با موضوع مبارزه با مفاسد اقتصادی؛ تنگناها و راهکارها و با حضور دکتر حق شناس عضو هیئت علمی و استاد دانشگاه، دکتر وحید شقاقی عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی و دکتر حیدر مستخدمین حسینی استاد دانشگاه روانه آنتن شد.

دکتر حق شناس با بیان اینکه در همه جوامع فساد اقتصادی وجود دارد، اظهار داشت: در جامعه ایرانی از زمانی که مقام معظم رهبری در سال ۱۳۸۰ پیام هشت ماده ای را ابلاغ کردند و از سران سه قوه موضوع مبارزه با فساد اقتصادی را پیگیری کردند، یک نقطه عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی شکل گرفت تا یک مبارزه سازمان یافته با فساد اقتصادی اتفاق بیفتد.

وی افزود: در ۱۳ سال گذشته متناسب با این حکمی که صادر شد، مبارزه ای انجام نگرفته است. پیش از اینکه چنین فرمانی صادر شود، سازمان های زیادی در هر سه قوه در قالب نهادهای مختلف در پی مبارزه با فساد اقتصادی بوده اند و در واقع وظیفه ذاتی آنها، مبارزه با فساد اقتصادی بوده است.

وی به دوران بعد از پیام رهبر معظم انقلاب در ۴ اردیبهشت سال ۸۰ اشاره کرد و بیان داشت: پس از این پیام طبیعی بود که یک مبارزه سازمان یافته و جدی تر ایجاد شود ولی تقریباً در این ۱۳ سال گذشته با فسادهای چند هزار میلیارد تومانی روبرو بوده ایم.

این استاد دانشگاه درباره ماهیت این مسئله بیان داشت: در این حوزه باید به برخی از ریشه ها اشاره کرد که چرا چنین اتفاقی در بخش بانکی، پولی، واردات یا حتی در بخش هایی مانند معادن یا وزارت خانه می افتد. شاید در یک تقسیم بندی خیلی کلی بتوان به چند نکته اشاره کرد. نکته نخست، دولتی بودن اقتصاد ایران است. دولت، کارفرما، پیمانکار، توزیع کننده و همچنین تولید کننده خوبی نیست و اگر چنین شود، فساد رخ می دهد.

وی با بیان اینکه در همه اقتصادهای دولتی شاهد فساد هستیم، اظهار داشت: وقتی اقتصاد دولتی باشد، یکی از کارهای دولت ها این می شود که رانت خوار توزیع می کنند یعنی به برخی تسهیلات بانکی می دهند و به برخی دیگر نمی دهند.

حق شناس ادامه داد: نکته دیگر عدم شفافیت قوانین است. گاهی این شفاف نبودن قوانین و بروکراسی عریض و طویلی که شکل می گیرد، این فسادها ایجاد می شود. گاهی مجوزی که نیاز به دو یا سه امضا دارد، مشاهده می شود که به ۲۰ امضا نیاز پیدا می کند؛ هر چقدر این مجوزهای قانونی و حقوقی، طولانی تر شود، در هر کدام از این بخش ها ممکن است یک فساد ایجاد شود.

در ادامه دکتر وحید شقاقی یکی از الزامات توسعه و رشد اقتصادی را مبارزه با فساد دانست و اظهار داشت: وقتی ریشه های توسعه اقتصادی را ارزیابی کرده اند، متوجه شدند نیازمند جامعه ای هستند که درجه فساد در آن پایین باشد، ضمن اینکه این مسئله جزئی از آرمان های انقلاب اسلامی نیز بوده است اما وقتی هر کشوری آرمان زدایی شود، اصالت آن کشور نیز از بین می رود.

وی ادامه داد: مردم به آرمان های انقلاب اسلامی که بر مبارزه با تبعیض و فساد و نابرابری است تاکید می کنند اما امروز همه از جمله مسئولین ما نیز اذعان دارند که کشور ما درگیر فساد سیستمی است. امروزه حتی قبح خیلی از مصادیق فساد ریخته است.

وی به ریشه یابی علل فساد در ایران پرداخت و بیان داشت: به جز دولتی بودن و عدم شفافیت که اشاره شد، باید به تورم قوانین اشاره کرد. در حال حاضر نزدیک به ۱۲ هزار قوانین داریم که گاهی در بعضی قسمت ها با یکدیگر در تناقض هستند و میان آنها شکاف وجود دارد که به راحتی می توان از آن بهره برداری گروهی یا شخصی کرد.

این عضو هیئت علمی از وجود انحصار و شبه انحصارها در اقتصاد ایران گفت و ادامه داد: در حوزه های مختلف باید ببینیم تا چه میزان و درجه از رقابت وجود دارد. به عنوان مثال در بخش خودرو سازی این وضعیت را کاملاً مشاهده می کنید. هر جایی که میزان رقابت پذیری کمتر و انحصار بیشتر می شود، میزان درجه فسادپذیری کشورها نیز بیشتر می شود.

شقاقی به مسئله رانت اشاره کرد و افزود: قوانین و مقررات کافی برای رانت نداریم. اینکه یک خبری را به دکتر حق شناس می دهم و به دلیل اینکه در مراکز قدرت و تصمیم گیری هستند، در جهت منافع مادی خود استفاده می کنند. یکی دیگر از علل فساد، تمرکز منابع مالی در شبکه بانکی است. بالای ۹۵ درصد تامین منابع مالی کشور در نظام بانکی صورت می گیرد که این نظام شفافیت لازم را نداشته است.

در ادامه دکتر حیدر مستخدمین حسینی استاد دانشگاه گفت: دو رویکرد وجود دارد؛ نخست اینکه زمینه های شکل گیری و ایجاد فساد را داریم و یک زمینه و رویکرد دیگر این است که فساد رخ داده است و حالا باید با آن مبارزه کنیم.

وی خاطرنشان کرد: متاسفانه امروز به قسمت دوم فقط توجه می شود. در حوزه قسمت مربوط به اقتصاد نقطه آغاز و شکل گیری اهمیت بسیار دارد. وقتی فضای کسب و کار در کشور محدود می شود، انحصار و ارتباطات خاص نیز ایجاد می شود. در نظام بانکی نیز مسئله اعتبار سنجی که در همه دنیا وجود دارد، مطرح است. در ایران هر بانکی برای خودش اعتبار سنجی انجام می دهد اما وقتی ورود می کنیم، می بینیم این اعتبار سنجی بسیار سطحی بوده است در حالی که در همه دنیا توسط چند نهاد انجام می شود که با ۶۰۰ متغیر این کار صورت می پذیرد.

منبع: رادیو گفتگو

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *